Zarządzanie długiem publicznym w krajach Unii Europejskiej w okresach zaburzeń wzrostu gospodarczego w XXI wieku Grzegorz Górniewicz

Dług publiczny stanowi współcześnie jeden z najistotniejszych problemów finansowych i zarazem ekonomicznych świata. Łączna wartość zadłużenia wszystkich krajów Unii Europejskiej zbliża się do poziomu 14 bln euro, a jego relacja do PKB przekroczyła 81%. Problem ten nasilał się szczególnie mocno w okresach zaburzeń wzrostu gospodarczego, które występowały intensywnie w XXI wieku. Należy do nich zaliczyć kryzys finansowy w latach 2008-2009, kryzys migracyjny, brexit, pandemię COVID-19 i wojnę w Ukrainie. Zdecydowanie największe komplikacje wywołał kryzys finansowy i pandemia. Oddziaływanie pozostałych zaburzeń na zadłużenie krajów należących do UE było nieporównywalnie mniejsze. Należy zauważyć, iż współczesny świat rozwija się bardzo dynamicznie, co wiąże się z wysoce prawdopodobnym pojawianiem się zupełnie nieznanych turbulencji. Odpowiednie zarządzanie długiem publicznym może okazać się skutecznym narzędziem do minimalizacji skutków przyszłych zaburzeń procesów wzrostu gospodarczego. Najbliższe lata będą prawdopodobnie czasem powolnego zmniejszania długu publicznego kosztem zmniejszania wydatków (głównie socjalnych) i zwiększania dochodów budżetowych. Taka polityka finansowa zapowiada wieloletni stan stagnacji, a może nawet recesji gospodarczej.