Ars de mortibus surgendi. Misterium paschalne w dziełach sztuki późnego antyku i średniowiecza Dariusz Tabor

Prezentowana książka jest zbiorem studiów poświęconych głębokim treściom wybranych dzieł sztuki późnego antyku i średniowiecza. Celem badań, które legły u podłoża tych tekstów, było odkrycie wyraźnego wątku misterium paschalnego w interpretowanych dziełach. Kryteriami wyboru tych dzieł był ścisły chrystocentryzm, chrystologiczna narracja obrazowa, wstępujący i zstępujący charakter narracji oraz uwypuklenie natury ludzkiej Chrystusa i chrześcijanina. Źródłem misterium paschalnego są przede wszystkim narracje o męce śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa w czterech kanonicznych ewangeliach, pewnych fragmentach w Liście do Hebrajczyków oraz w listach Pawłowych i powszechnych. Teksty te były komentowane przez ojców Kościoła. Studia poświęcone są jedenastu dziełom sztuki z różnych okresów i miejsc. Są to: sarkofagi Anastasis, Iuniusa Bassusa; zespół mozaik w Bazylice Santa Prassede w Rzymie, drzwi biskupa Bernarda z Hildesheim, tryptyk z Alton Tower w Victoria and Albert Museum w Londynie, drzwi brązowe z Porta San Ranieri katedry w Pizie, pierwszy kielich wraz z pateną z kościoła kanoników regularnych w Trzemesznie, zespół miniatur całostronicowych psałterza trzebnickiego wplecionych w tekst Księgi Psalmów (Wrocław, Biblioteka Uniwersytecka IF 440), kwatera poliptyku z kościoła franciszkanów w Toruniu Quinitas, nagrobek Kazimierza Jagiellończyka w Katedrze Wawelskiej oraz zaginiona kustodia z Raciborza. Każde z tych dzieł to nośnik zespołu obrazów, a w ich głębokich treściach, odkrywanych przez autora w upominekowanych tekstach, wyraźnie wizualizowany jest wątek misterium paschalnego Chrystusa i człowieka. Ujawnia się ono nie tylko w chrystologicznej narracjach, lecz także w dwóch kierunkach zstępowaniu ku poniżeniu i wstępowaniu ku chwale.