Astaksantyna to naturalny barwnik należący do karotenoidów, a dokładniej do grupy ksantofili. Odpowiada między innymi za czerwone i różowe zabarwienie wielu organizmów wodnych. Występuje w algach, a także w zwierzętach pobierających ją wraz z pożywieniem, takich jak łosoś, pstrąg, krewetki czy kryl. Jednym z najważniejszych naturalnych źródeł wykorzystywanych do produkcji suplementów diety jest mikroalga Haematococcus pluvialis. Astaksantyna jest związkiem rozpuszczalnym w tłuszczach i zalicza się ją do substancji o właściwościach antyoksydacyjnych. W przeciwieństwie do niektórych innych karotenoidów nie jest przekształcana w organizmie w witaminę A.

Właściwości antyoksydacyjne i badania naukowe

Zainteresowanie astaksantyną wynika przede wszystkim z jej zdolności do neutralizowania reaktywnych form tlenu. Są one naturalnym produktem procesów zachodzących w organizmie, ale ich nadmierna ilość może prowadzić do stresu oksydacyjnego. Z tego powodu astaksantyna jest przedmiotem badań dotyczących między innymi funkcjonowania skóry, narządu wzroku, układu krążenia czy odpowiedzi organizmu na wysiłek. Wyników takich badań nie należy jednak utożsamiać z potwierdzonym działaniem leczniczym. Astaksantyna jest składnikiem żywności i suplementów diety, a nie lekiem przeznaczonym do leczenia konkretnych chorób.

Formy suplementów i kryteria wyboru preparatu

W sprzedaży astaksantyna występuje najczęściej w postaci kapsułek lub kapsułek miękkich zawierających olej. Preparaty mogą zawierać astaksantynę pozyskaną z Haematococcus pluvialis, a na etykiecie podawana jest zwykle ilość samej astaksantyny przypadająca na porcję dzienną. Poszczególne produkty różnią się stężeniem, liczbą kapsułek oraz dodatkowymi składnikami, np. olejem roślinnym lub witaminą E. Przy wyborze warto więc porównywać nie tylko wielkość opakowania, lecz przede wszystkim zawartość substancji aktywnej w zalecanej porcji i jej źródło.

Astaksantyna w diecie i hodowli ryb

Astaksantyna występuje również naturalnie w diecie. Jej obecność w mięsie łososia i innych organizmów wodnych jest związana z ich sposobem odżywiania. Sam kolor produktu nie pozwala jednak dokładnie określić, ile tego związku zawiera. W hodowli ryb astaksantyna może być stosowana także jako składnik pasz wpływający na pigmentację. W zastosowaniach spożywczych pełni zatem zarówno funkcję naturalnie występującego karotenoidu, jak i barwnika.

Przed rozpoczęciem suplementacji warto sprawdzić pełny skład produktu. Ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy astaksantyna jest częścią preparatu wieloskładnikowego i występuje obok innych witamin, minerałów lub ekstraktów roślinnych. Suplementacja nie zastępuje zróżnicowanej diety ani leczenia zaleconego przez specjalistę.

Astaksantyna jest więc karotenoidem o charakterystycznej czerwonej barwie i właściwościach antyoksydacyjnych, który można znaleźć zarówno w żywności, jak i w suplementach diety. Przy zakupie preparatu najważniejsze są rzeczywista ilość astaksantyny w dziennej porcji, jej źródło, skład całego produktu oraz zalecenia dotyczące stosowania. Pozwala to świadomie porównać dostępne preparaty i uniknąć traktowania suplementu jako środka o niepotwierdzonych właściwościach leczniczych.