BMP (Bitmap) to format pliku graficznego przeznaczony do zapisywania obrazów rastrowych. Został opracowany dla systemów Microsoft Windows i OS/2, a jego podstawową cechą jest przechowywanie obrazu jako uporządkowanego zbioru informacji o pikselach. W dokumentacji Microsoft format określany jest jako Windows Bitmap Format, natomiast pliki korzystają najczęściej z rozszerzenia .bmp. Spotykane jest również rozszerzenie .dib, związane z pojęciem Device-Independent Bitmap.

BMP i wartości w pikselach

Obraz rastrowy składa się z prostokątnej siatki pikseli, a liczba bitów przypisana do pojedynczego piksela wpływa na liczbę możliwych do zapisania kolorów. BMP może wykorzystywać różne głębie kolorów, między innymi 1, 4, 8, 16, 24 i 32 bity na piksel. W wariantach indeksowanych wartości pikseli odnoszą się do tablicy kolorów, natomiast przy większej głębi kolor może być zapisywany bezpośrednio w danych obrazu.

Struktura pliku BMP

Struktura typowego pliku BMP obejmuje nagłówek pliku, nagłówek zawierający informacje o obrazie, opcjonalną tablicę kolorów oraz dane pikseli. W nagłówkach mogą znajdować się między innymi informacje o szerokości i wysokości obrazu, liczbie bitów na piksel, sposobie kompresji, rozmiarze danych obrazu i liczbie używanych kolorów. Microsoft stosuje kilka typów nagłówków, w tym BITMAPINFOHEADER, BITMAPV4HEADER i BITMAPV5HEADER.

Jaki jest cel tworzenia pliku BMP?

BMP jest kojarzony przede wszystkim z przechowywaniem danych obrazu bez strat wynikających z typowej kompresji stratnej, ale sam format przewiduje również określone metody kompresji. W specyfikacji Windows opisano m.in. kodowanie RLE dla wybranych obrazów indeksowanych. Nie oznacza to jednak, że każdy plik BMP jest kompresowany. W praktyce nieskompresowane bitmapy mogą zajmować znacznie więcej miejsca niż obrazy zapisane w formatach zaprojektowanych z myślą o wydajnej kompresji.

Format może przechowywać obrazy niezależnie od konkretnego urządzenia wyświetlającego, stąd określenie Device-Independent Bitmap. Dane DIB zawierają parametry potrzebne do interpretacji wymiarów i kolorów obrazu, dzięki czemu nie są związane wyłącznie z jednym typem monitora czy karty graficznej.

BMP jako plik otwieralny w wielu programach

Pliki BMP można otwierać i edytować w wielu programach graficznych działających na komputerach i laptopach, dlatego format pozostaje użyteczny przy prostych operacjach na grafice rastrowej oraz wymianie obrazów pomiędzy zgodnymi aplikacjami. W systemie Windows jego obsługa jest dostępna między innymi poprzez Windows Imaging Component.

Zalety pliku BMP

Zaletą BMP jest stosunkowo prosta struktura i szerokie wsparcie w środowisku Windows. Jednocześnie rozmiar pliku może być duży, zwłaszcza przy obrazach o wysokiej rozdzielczości i dużej głębi kolorów zapisywanych bez kompresji. Z tego względu BMP nie jest formatem projektowanym przede wszystkim do ograniczania objętości pliku, lecz do bezpośredniego przechowywania danych rastrowych wraz z informacjami potrzebnymi do ich poprawnego odczytu. Dzięki temu pozostaje czytelnym i łatwym do interpretacji formatem do przechowywania podstawowych obrazów rastrowych.