Boswellia serrata to gatunek drzewa występujący naturalnie w Indiach, na Bliskim Wschodzie oraz w północnej Afryce. Z jego kory pozyskuje się gumowo-żywiczny wysięk, znany jako olibanum lub kadzidło indyjskie. Surowiec ten od wieków wykorzystywany jest w leczniczej ajurwedzie, a współcześnie ekstrakty z żywicy Boswellia serrata są dostępne przede wszystkim jako składniki suplementów diety.

Bogaty skład żywicy Boswellia serrata

Żywica Boswellia serrata zawiera mieszaninę wielu związków chemicznych, w tym olejki eteryczne, terpenoidy, cukry oraz pentacykliczne kwasy triterpenowe określane jako kwasy bosweliowe. Badania laboratoryjne wskazują, że niektóre z nich mogą oddziaływać na szlaki związane z reakcją zapalną, między innymi przez wpływ na aktywność 5-lipooksygenazy i wytwarzanie leukotrienów. Wyników badań in vitro nie można jednak automatycznie utożsamiać z działaniem klinicznym u człowieka.

Badania kliniczne nad Boswellia serrata

Najwięcej badań klinicznych dotyczących Boswellia serrata koncentruje się na dolegliwościach związanych ze stawami, zwłaszcza chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego. Przeglądy badań wskazują, że doustne stosowanie ekstraktów może u części osób wiązać się ze zmniejszeniem bólu i poprawą sprawności. NCCIH podkreśla jednak, że nadal brakuje wystarczającej liczby wysokiej jakości badań, aby jednoznacznie potwierdzić skuteczność boswellii w leczeniu jakiejkolwiek choroby.

Boswellia serrata w suplementach i preparatach leczniczych

Boswellia była badana również w kontekście astmy, chorób zapalnych jelit i innych schorzeń, lecz dostępne wyniki są mniej jednoznaczne lub pochodzą z niewielkich badań. Z tego powodu ekstraktu nie należy traktować jako zamiennika standardowego leczenia. W suplementach można spotkać zarówno samą Boswellia serrata, jak i preparaty wieloskładnikowe, często standaryzowane pod względem zawartości określonych związków pochodzących z żywicy.

Boswellia serrata dla wsparcia układu ruchu

Boswellia serrata występuje w suplementach diety oferowanych z myślą o wsparciu stawów i sprawności ruchowej, dlatego można ją spotkać w działach z suplementami oraz produktami dla osób aktywnych. Przy porównywaniu preparatów znaczenie mają między innymi ilość ekstraktu w porcji, sposób jego standaryzacji oraz skład pozostałych substancji obecnych w produkcie.

Boswellia serrata a środki ostrożności

Według NCCIH doustne stosowanie Boswellia serrata w ilościach używanych w badaniach klinicznych było na ogół dobrze tolerowane, choć dane dotyczące długotrwałego bezpieczeństwa pozostają ograniczone. Opisywane są między innymi łagodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, a produkty ziołowe mogą także wchodzić w interakcje z lekami. Szczególną ostrożność zaleca się przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na krzepnięcie krwi.

Boswellia serrata jest więc surowcem roślinnym o długiej historii tradycyjnego zastosowania, którego współczesne wykorzystanie koncentruje się głównie na ekstraktach z żywicy obecnych w suplementach diety. Najwięcej danych naukowych dotyczy wpływu na objawy choroby zwyrodnieniowej stawów, ale obecny stan wiedzy nadal wymaga większych i lepiej zaprojektowanych badań klinicznych.