Chlorofil to grupa naturalnych zielonych barwników występujących przede wszystkim w roślinach, algach i niektórych mikroorganizmach. Jego podstawową funkcją jest udział w fotosyntezie, czyli procesie, w którym energia światła jest wykorzystywana do wytwarzania związków organicznych. To właśnie obecność chlorofilu nadaje liściom i wielu warzywom charakterystyczny zielony kolor. Najważniejsze formy obecne w roślinach to chlorofil a i chlorofil b, różniące się budową i zakresem pochłanianego światła.

Źródła w diecie i wrażliwość na obróbkę termiczną

W diecie człowieka chlorofil pojawia się naturalnie wraz z zielonymi warzywami i ziołami. Jego źródłem są między innymi szpinak, jarmuż, natka pietruszki, sałata, brokuły czy rośliny zielone wykorzystywane do przygotowywania koktajli i soków. Zawartość chlorofilu może zmieniać się w zależności od gatunku rośliny, jej dojrzałości, warunków uprawy oraz sposobu przechowywania i obróbki. Podczas gotowania lub działania kwaśnego środowiska zielona barwa może słabnąć, ponieważ cząsteczki chlorofilu ulegają przemianom chemicznym.

Chlorofil jako barwnik spożywczy (E 140 i E 141)

Chlorofil znajduje zastosowanie również w przemyśle spożywczym jako barwnik. W Unii Europejskiej chlorofile są oznaczane jako E 140(i), natomiast chlorofiliny jako E 140(ii). Są to związki pokrewne, ale nie należy traktować ich jako dokładnie tej samej substancji. Stosuje się także kompleksy miedziowe chlorofili i chlorofilin oznaczane symbolem E 141. Ich właściwości chemiczne, sposób otrzymywania i stabilność różnią się od naturalnego chlorofilu występującego w świeżych roślinach.

Suplementacja chlorofilem i weryfikacja deklaracji zdrowotnych

Chlorofil jest również składnikiem niektórych suplementów diety. Produkty tego typu występują w płynie, kapsułkach, tabletkach lub proszku. Określenie „chlorofil” użyte w nazwie handlowej nie zawsze oznacza jednak, że preparat zawiera wyłącznie naturalny chlorofil w takiej formie, w jakiej znajduje się on w liściach. W części produktów wykorzystuje się chlorofiliny lub ich pochodne o innej rozpuszczalności i stabilności. Dlatego przy porównywaniu suplementów warto sprawdzić wykaz składników, ilość substancji w zalecanej porcji oraz jej dokładną nazwę.

Wokół suplementów z chlorofilem pojawia się wiele deklaracji dotyczących „detoksykacji”, oczyszczania organizmu, poprawy kondycji skóry czy wspomagania odchudzania. Takich twierdzeń nie należy automatycznie uznawać za potwierdzone właściwości chlorofilu. Dostępne dane naukowe nie pozwalają traktować suplementacji chlorofilem jako metody leczenia chorób ani zamiennika prawidłowo zbilansowanej diety. Naturalne pochodzenie substancji nie oznacza też, że jej skoncentrowana forma w suplemencie działa tak samo jak warzywa będące jej źródłem. Przy stosowaniu suplementu należy przestrzegać porcji określonej przez producenta i sprawdzić, czy preparat nie zawiera dodatkowych składników.

Chlorofil jest więc przede wszystkim naturalnym barwnikiem niezbędnym roślinom do fotosyntezy, a dla człowieka stanowi normalny składnik wielu produktów roślinnych. Może być także wykorzystywany jako barwnik spożywczy oraz składnik suplementów.