Erytrytol to substancja słodząca z grupy polioli, czyli alkoholi cukrowych, wykorzystywana przede wszystkim jako zamiennik cukru w napojach, deserach czy wypiekach, ponieważ ma słodki smak, ale dostarcza znacznie mniej energii niż sacharoza. Naturalnie występuje w niewielkich ilościach między innymi w winogronach, gruszkach, melonach, a także w niektórych produktach fermentowanych. Na skalę przemysłową erytrytol otrzymuje się przede wszystkim w procesie fermentacji glukozy pochodzącej z surowców roślinnych, takich jak kukurydza. Nie jest więc cukrem, mimo że wyglądem i zastosowaniem przypomina tradycyjny cukier. Na etykietach produktów spożywczych można znaleźć go również pod oznaczeniem E968.

Słodkość i zastosowanie w kuchni

Erytrytol ma słodki smak, ale jego słodycz jest mniejsza niż sacharozy. Przyjmuje się, że odpowiada ona mniej więcej 60-70 proc. słodkości cukru. Z tego powodu zastąpienie cukru erytrytolem w proporcji jeden do jednego może sprawić, że przygotowana potrawa będzie mniej słodka. Jednocześnie erytrytol bardzo przypomina cukier pod względem wyglądu i może być stosowany w podobny sposób. W kuchni wykorzystuje się go między innymi do słodzenia kawy i herbaty, przygotowywania deserów, ciast czy domowych przetworów.

Erytrytol a ksylitol – różnice i kaloryczność

Erytrytol jest często porównywany z ksylitolem, ponieważ obie substancje należą do polioli i są wykorzystywane jako zamienniki cukru. Nie są jednak tym samym związkiem. Ksylitol, znany również jako cukier brzozowy, naturalnie występuje między innymi w niektórych owocach i warzywach, a przemysłowo najczęściej produkuje się go z surowców roślinnych zawierających ksylan. Erytrytol natomiast otrzymuje się przede wszystkim w wyniku fermentacji glukozy. Różnią się również wartością energetyczną i słodkością. Erytrytol dostarcza bardzo mało energii, podczas gdy ksylitol ma wartość energetyczną zbliżoną do połowy wartości energetycznej cukru, ale jest słodszy.

Istotną cechą erytrytolu jest właśnie jego niska kaloryczność. Organizm wchłania większość spożytego erytrytolu w jelicie cienkim, a następnie wydala go z moczem. Dzięki temu jego wpływ na bilans energetyczny jest niewielki. Ksylitol również dostarcza mniej kalorii niż cukier, ale nie jest tak niskokaloryczny jak erytrytol.

Wpływ na układ pokarmowy i zdrowie zębów

Oba poliole różnią się także wpływem na układ pokarmowy. Większe ilości erytrytolu mogą powodować wzdęcia, przelewanie w brzuchu, nudności czy biegunkę, choć jest on zwykle dobrze tolerowany w umiarkowanych ilościach. Ksylitol również może wywoływać dolegliwości trawienne, szczególnie gdy zostanie spożyty w dużej ilości. Tolerancja jest indywidualna, dlatego przy wprowadzaniu większej ilości produktów zawierających poliole warto robić to stopniowo.

Erytrytol jest także interesujący z punktu widzenia zdrowia jamy ustnej. Nie jest w taki sam sposób wykorzystywany przez bakterie znajdujące się w płytce nazębnej jak cukry, dlatego zastąpienie nim sacharozy może być korzystniejsze dla zębów. Erytrytol może być dobrym zamiennikiem cukru dla osób, które chcą ograniczyć jego spożycie. Warto przy tym pamiętać, że erytrytol nie jest składnikiem, który automatycznie sprawia, że produkt staje się zdrowy. Warto traktować go jako alternatywę dla cukru, a nie jako powód do nieograniczonego spożywania słodkich produktów.