Inulina to naturalny węglowodan należący do fruktanów, czyli związków zbudowanych głównie z cząsteczek fruktozy. Występuje w wielu roślinach jako materiał zapasowy i jest zaliczana do rozpuszczalnego błonnika pokarmowego. Szczególnie dużo inuliny znajduje się w korzeniu cykorii, ale jej naturalnymi źródłami są także topinambur, czosnek, cebula, por czy szparagi. Organizm człowieka nie trawi inuliny w jelicie cienkim w taki sposób jak zwykłych cukrów. Związek przechodzi więc dalej do jelita grubego, gdzie może być wykorzystywany przez część mikroorganizmów tworzących mikrobiotę jelitową.

Właściwości prebiotyczne inuliny

Właśnie ten sposób działania sprawia, że inulina jest często określana jako składnik prebiotyczny. Prebiotyk nie jest tym samym co probiotyk. Probiotyki to określone żywe mikroorganizmy, natomiast prebiotyki stanowią dla wybranych drobnoustrojów substrat, który może sprzyjać ich wzrostowi lub aktywności. Fruktany typu inulinowego są jedną z najlepiej poznanych grup takich składników. Podczas fermentacji w jelicie grubym powstają między innymi krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, będące produktami metabolizmu bakterii. Reakcja organizmu na zwiększenie ilości inuliny w diecie może być jednak indywidualna.

Zastosowanie w przemyśle spożywczym

Inulina jest powszechnie wykorzystywana w żywności funkcjonalnej oraz suplementach diety. Można spotkać ją w postaci proszku przeznaczonego do odmierzania porcji, a także jako składnik mieszanek zawierających błonnik czy produktów wzbogacanych o składniki prebiotyczne. W przemyśle spożywczym pełni również funkcję technologiczną. Dzięki zdolności wiązania wody i wpływowi na konsystencję może poprawiać strukturę jogurtów, deserów, wypieków, batonów czy innych produktów. Bywa także wykorzystywana jako częściowy zamiennik tłuszczu lub cukru, ponieważ może nadawać produktom bardziej kremową konsystencję i delikatnie słodki smak.

Jak stosować inulinę i na co uważać?

Na etykiecie produktu inulina może być określana między innymi jako błonnik z cykorii lub inulina z korzenia cykorii. Przy wyborze preparatu warto sprawdzić jej ilość w jednej porcji oraz skład całego produktu. Zwiększanie spożycia inuliny najlepiej przeprowadzać stopniowo. Fermentowanie jej przez bakterie jelitowe może prowadzić do powstawania gazów, dlatego u części osób duże porcje mogą powodować wzdęcia, uczucie przelewania w brzuchu lub dyskomfort. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby źle tolerujące fruktany, między innymi stosujące dietę o ograniczonej zawartości FODMAP. W takim przypadku tolerowana ilość może być niewielka i zależy od indywidualnej reakcji organizmu. Suplementu nie należy traktować jako zamiennika zróżnicowanej diety.

Inulina jest więc jednocześnie naturalnym składnikiem roślin, rodzajem błonnika pokarmowego, prebiotykiem i dodatkiem wykorzystywanym w technologii żywności. Może być dostarczana wraz z codzienną dietą albo w formie suplementów i produktów wzbogacanych. Przy jej stosowaniu najważniejsze jest zwracanie uwagi na ilość, źródło, skład preparatu i własną tolerancję układu pokarmowego, aby ocenić efekty jej działania.