Luteina to naturalny barwnik należący do karotenoidów, a dokładniej do grupy ksantofili. Występuje w wielu produktach roślinnych, a w organizmie człowieka gromadzi się między innymi w siatkówce oka. Jest kojarzona przede wszystkim z funkcjonowaniem narządu wzroku i wraz z zeaksantyną stanowi składnik barwnika plamki żółtej.

Czym jest luteina i gdzie występuje w żywności?

Co to jest luteina? To rozpuszczalny w tłuszczach związek zaliczany do karotenoidów, czyli naturalnych pigmentów występujących między innymi w roślinach. Z luteiną związane są określenia takie jak lutein, karotenoid, ksantofil, barwnik plamki żółtej oraz pigment plamkowy. Luteina i zeaksantyna nie są tym samym związkiem, chociaż mają podobną budowę i często wymienia się je razem. Organizm człowieka nie syntetyzuje luteiny w ilościach pozwalających traktować go jako jej źródło, dlatego związek ten jest dostarczany przede wszystkim wraz z dietą.

Gdzie występuje luteina? Jej źródłem są przede wszystkim zielone warzywa liściaste, takie jak jarmuż, szpinak i sałata. Można znaleźć ją również między innymi w brokułach, kukurydzy, groszku oraz żółtku jaja. Charakterystyczna żółta barwa luteiny może być w zielonych częściach roślin maskowana przez dużą ilość chlorofilu. Ponieważ luteina jest rozpuszczalna w tłuszczach, sposób przygotowania i skład posiłku mogą wpływać na jej przyswajanie. Oprócz żywności dostępne są także suplementy diety zawierające samą luteinę lub jej połączenie z innymi składnikami.

Rola w narządzie wzroku i właściwości antyoksydacyjne

Jak działa luteina? Szczególne znaczenie ma jej obecność w oku, gdzie razem z zeaksantyną koncentruje się w obrębie plamki żółtej znajdującej się w centralnej części siatkówki. Oba związki tworzą tak zwany pigment plamkowy. Luteina ma właściwości antyoksydacyjne i uczestniczy w pochłanianiu części promieniowania świetlnego docierającego do siatkówki. Z tego względu jest intensywnie badana w kontekście funkcjonowania wzroku oraz zmian zachodzących w oku wraz z wiekiem. Nie oznacza to jednak, że sama luteina może zapobiegać wszystkim chorobom oczu lub je leczyć.

Zastosowanie w suplementacji i bezpieczeństwo

Na co stosuje się luteinę? Preparaty zawierające ten składnik są kojarzone przede wszystkim ze wsparciem narządu wzroku. Czy luteina poprawia wzrok? Nie należy traktować jej jako substancji, która bezpośrednio zwiększa ostrość widzenia u każdej osoby. Znaczenie odpowiedniej podaży luteiny rozpatruje się przede wszystkim w kontekście jej obecności w plamce żółtej i właściwości antyoksydacyjnych. W suplementach można ją znaleźć między innymi razem z zeaksantyną, witaminami, cynkiem lub innymi składnikami wykorzystywanymi w preparatach przeznaczonych dla oczu.

Czy luteina jest bezpieczna? Luteina naturalnie występująca w żywności stanowi element normalnej diety, natomiast w przypadku suplementów znaczenie ma stosowana dawka oraz skład całego preparatu. Większa ilość suplementu nie oznacza automatycznie większych korzyści. Osoby przyjmujące leki, stosujące kilka suplementów jednocześnie lub mające określone problemy zdrowotne powinny zwrócić uwagę na pełny skład produktu. Luteinę najlepiej traktować jako składnik zróżnicowanej diety, a decyzję o długotrwałej suplementacji w razie wątpliwości skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.