PHP, czyli PHP: Hypertext Preprocessor, to otwartoźródłowy język skryptowy ogólnego przeznaczenia, popularny w tworzeniu stron i aplikacji internetowych. Nazwa jest przykładem akronimu rekurencyjnego, ponieważ pierwsza litera skrótu odnosi się ponownie do samego PHP. Kod PHP jest wykonywany po stronie serwera, a wynik jego działania jest następnie przesyłany do przeglądarki użytkownika, najczęściej w postaci kodu HTML. Dzięki temu PHP może służyć do budowania dynamicznych witryn, w których zawartość zmienia się zależnie od danych, działań użytkownika lub informacji pobieranych z bazy danych.
Zastosowanie języka PHP a różnice względem HTML i JavaScript
Najczęstsze pytanie dotyczące tego hasła brzmi: do czego służy PHP? Język jest wykorzystywany między innymi do generowania stron internetowych, obsługi formularzy, logowania użytkowników, zarządzania sesjami, komunikacji z bazami danych, przetwarzania plików oraz tworzenia interfejsów API. Może być osadzany bezpośrednio w dokumentach HTML, ale współczesne aplikacje często korzystają z rozbudowanych struktur i frameworków. PHP jest używany zarówno w prostych serwisach, jak i w sklepach online, portalach i systemach zarządzania treścią.
PHP bywa porównywany z HTML i JavaScript. Nie jest jednak odpowiednikiem HTML. HTML, czyli HyperText Markup Language, opisuje strukturę i zawartość strony, natomiast PHP może tę zawartość generować dynamicznie. Różnica między PHP a JavaScript polega przede wszystkim na miejscu wykonywania kodu. Typowy kod PHP działa na serwerze, zanim gotowa odpowiedź trafi do przeglądarki. JavaScript jest natomiast często wykonywany po stronie użytkownika, choć może również działać na serwerze. W praktyce technologie te mogą być używane razem.
Współpraca z bazami danych, systemami CMS i środowisko wykonawcze
Z PHP bezpośrednio wiążą się takie pojęcia jak skrypt PHP, interpreter PHP, serwer WWW, backend, framework i baza danych. Język współpracuje z wieloma systemami bazodanowymi, a do najczęściej spotykanych należą MySQL i PostgreSQL. PHP stanowi również podstawę działania systemów CMS, czyli Content Management System. Przykładem jest WordPress, którego kod jest napisany w PHP. W efekcie znajomość tego języka ma znaczenie także przy modyfikowaniu motywów, wtyczek i funkcji gotowych platform internetowych.
Często pojawia się pytanie, czy PHP jest językiem programowania. W praktyce określa się go jako język skryptowy, ale jest językiem programowania ogólnego przeznaczenia, wyposażonym w typowe konstrukcje, takie jak zmienne, funkcje, klasy, obiekty, instrukcje warunkowe i pętle. Kod PHP zapisuje się zazwyczaj w plikach z rozszerzeniem .php. Aby został wykonany, serwer musi mieć dostęp do odpowiedniego interpretera lub środowiska PHP.
W kontekście stron internetowych zapis PHP oznacza więc technologię wykorzystywaną do tworzenia i obsługi dynamicznej części serwisu po stronie serwera. Sam PHP nie jest systemem operacyjnym, bazą danych ani przeglądarką. Nie należy też utożsamiać go z konkretnym programem do projektowania stron. Jest językiem, za pomocą którego można tworzyć logikę aplikacji internetowej, przetwarzać dane i generować odpowiedzi wysyłane do użytkownika. Rozwijane wersje PHP nadal są szeroko wykorzystywane w środowisku WWW, zwłaszcza w serwisach opartych na systemach CMS i aplikacjach serwerowych.