PuTTY to bezpłatny program umożliwiający zdalne łączenie się z innymi komputerami, serwerami i urządzeniami sieciowymi. Jest przede wszystkim klientem protokołu SSH, czyli Secure Shell, służącego do bezpiecznej komunikacji przez sieć. Obsługuje również starsze protokoły Telnet i Rlogin, połączenia szeregowe oraz inne metody dostępu do terminala. Program został pierwotnie opracowany przez Simona Tathama z myślą o systemie Windows, choć dostępne są również wydania dla innych platform. PuTTY pełni jednocześnie funkcję klienta sieciowego i emulatora terminala, czyli okna pozwalającego wydawać polecenia na zdalnym urządzeniu.

Łączenie przez SSH i obsługa serwerów

Najczęstsze zastosowanie PuTTY polega na nawiązywaniu połączenia SSH z serwerem. Po uruchomieniu programu podaje się nazwę hosta lub adres IP urządzenia, numer portu oraz wybrany rodzaj połączenia. Standardowym portem dla SSH jest 22, jednak administrator może skonfigurować usługę na innym numerze. Po zestawieniu sesji pojawia się okno terminala, w którym można zalogować się do zdalnego systemu i wykonywać polecenia tekstowe. W ten sposób możliwe jest zarządzanie serwerem, konfiguracja usług, instalowanie oprogramowania, przeglądanie plików, kontrolowanie procesów i sprawdzanie stanu systemu bez fizycznego dostępu do urządzenia.

PuTTY jest często używany do obsługi systemów Linux i Unix z poziomu komputera lub laptopa z systemem Windows. Sam program nie dostarcza zestawu własnych komend administracyjnych. Polecenia wpisywane w terminalu są wykonywane przez system znajdujący się po drugiej stronie połączenia. Ich składnia zależy więc od zdalnego środowiska, rodzaju urządzenia oraz uprawnień konta. PuTTY przekazuje wprowadzane znaki i wyświetla odpowiedź serwera, ale nie zastępuje systemowej powłoki ani nie interpretuje samodzielnie większości komend.

Połączenia z urządzeniami sieciowymi i port szeregowy (COM)

Program znajduje zastosowanie również przy konfiguracji urządzeń sieciowych. Za jego pomocą można uzyskać dostęp do interfejsu tekstowego routera, przełącznika sieciowego, zapory albo innego sprzętu administracyjnego. Połączenie może odbywać się przez SSH, Telnet lub port szeregowy, zależnie od możliwości urządzenia. Dostęp szeregowy jest szczególnie przydatny podczas pierwszej konfiguracji sprzętu, rozwiązywania problemów z siecią lub pracy z urządzeniem, które nie ma jeszcze ustawionego adresu IP. W takim przypadku PuTTY komunikuje się przez odpowiedni port COM i wymaga prawidłowego ustawienia prędkości transmisji, liczby bitów danych, parzystości oraz kontroli przepływu.

Bezpieczeństwo połączenia: SSH a Telnet

SSH szyfruje połączenie, dzięki czemu przesyłane dane, hasła i polecenia są chronione przed prostym przechwyceniem. Telnet nie zapewnia porównywalnego poziomu bezpieczeństwa, ponieważ informacje mogą być przesyłane w postaci niezaszyfrowanej. Z tego powodu SSH jest obecnie podstawowym wyborem przy zdalnej administracji, natomiast Telnet występuje głównie w starszym sprzęcie, zamkniętych sieciach lokalnych albo zastosowaniach testowych. Wybór protokołu w PuTTY powinien odpowiadać konfiguracji urządzenia, ale połączenie szyfrowane jest bezpieczniejszym rozwiązaniem wszędzie tam, gdzie jest dostępne.