Sacharoza to organiczny związek chemiczny z grupy węglowodanów, a dokładniej dwucukier (disacharyd). Składa się z dwóch cząsteczek cukrów prostych: glukozy i fruktozy, połączonych wiązaniem glikozydowym.

Sacharoza jest bezbarwnym, krystalicznym ciałem stałym o słodkim smaku, dobrze rozpuszczalnym w wodzie. W przemyśle spożywczym to klasyczny cukier spożywczy. Proces jej trawienia rozpoczyna się w jelicie cienkim, gdzie pod wpływem enzymu – sacharazy – rozpada się na glukozę i fruktozę, które trafiają do krwiobiegu.

Czy sacharoza to dobry cukier?

W dietetyce unika się określania produktów jako bezwzględnie „dobre” lub „złe”. Sacharoza jest błyskawicznym źródłem energii. Organizm potrafi bardzo szybko ją rozłożyć i dostarczyć „paliwa” do mięśni i mózgu, co bywa przydatne np. u sportowców podczas długotrwałego wysiłku. Natomiast sacharoza to również puste kalorie. Dostarcza energii (ok. 400 kcal na 100 g), ale jest źródłem żadnych witamin, minerałów czy błonnika.

Zaleca, aby cukry dodane nie przekraczały 10% (a najlepiej 5%) dziennego zapotrzebowania energetycznego.

Jakie są skutki uboczne sacharozy?

Nadmierne spożycie sacharozy może powodować rozwój chorób cywilizacyjnych. Do najpoważniejszych skutków należą:

• Insulinooporność i Cukrzyca typu 2 - częste skoki glukozy we krwi zmuszają trzustkę do produkcji ogromnych ilości insuliny, co z czasem prowadzi do zaburzeń metabolicznych.
• Otyłość - nadmiar energii z cukru, którego organizm nie spali, jest przekształcany w tkankę tłuszczową.
• Próchnica zębów - sacharoza jest pożywką dla bakterii bytujących w jamie ustnej, które produkują kwasy niszczące szkliwo.
• Choroby układu krążenia - nadmiar cukru podnosi poziom trójglicerydów we krwi, co może powodować stany zapalne w naczyniach krwionośnych.
• Problemy z cerą i starzenie: glikacja, czyli łączenie się cukru z białkami, np. kolagenem, przyspiesza wiotczenie skóry i powstawanie zmarszczek.

Czy w miodzie jest sacharoza?

Tak, ale w niewielkich ilościach. Sacharoza i woda są głównymi składnikami nektaru zbieranego przez pszczoły. Dzięki enzymom dodawanym przez pszczoły (inwertazie), sacharoza ulega niemal całkowitemu rozkładowi na: glukozę i fruktozę (cukier inwertowany).

W miodzie zawartość „czystej” sacharozy jest niska i zazwyczaj wynosi mniej niż 5%. Wyższy poziom może sugerować, że pszczoły były dokarmiane syropem cukrowym lub miód został zafałszowany, jednak miód lawendowy czy cytrusowy naturalnie mogą mieć jej nieco więcej.

Sacharoza - gdzie występuje?

Sacharoza jest produktem naturalnym, wytwarzanym przez rośliny w procesie fotosyntezy jako magazyn energii. Jej źródłami są:

• Rośliny tj. buraki cukrowe oraz trzcina cukrowa - są głównymi źródłami pozyskiwania czystej sacharozy.
• Owoce, w szczególności w banany, brzoskwinie, ananas, melon oraz daktyle.
• Warzywa takie jak marchewka, kukurydza cukrowa oraz groszek.
• Produkty przetworzone, w których dodawany jest cukier: napoje gazowane, słodycze, wyroby piekarnicze, a także produkty wytrawne, takie jak keczup, gotowe sosy czy wędliny.