Sukraloza to intensywna substancja słodząca otrzymywana z sacharozy poprzez modyfikację jej cząsteczki. Jest około 600 razy słodsza od zwykłego cukru, dlatego do uzyskania słodkiego smaku wystarcza jej niewielka ilość. W Unii Europejskiej jest dopuszczona jako dodatek do żywności i oznaczana symbolem E955. Można ją znaleźć między innymi w wybranych napojach bez dodatku cukru, deserach, produktach mlecznych, słodyczach, gumach do żucia, suplementach diety oraz słodzikach. Konkretne zastosowania i maksymalne poziomy użycia zależą od kategorii produktu i obowiązujących przepisów.
Budowa chemiczna i metabolizm sukralozy
Budowa sukralozy różni się od budowy sacharozy, mimo że punktem wyjścia do jej produkcji jest cukier. W cząsteczce sacharozy część grup hydroksylowych zostaje zastąpiona atomami chloru. Ta zmiana sprawia, że organizm człowieka nie wykorzystuje sukralozy tak samo jak zwykłego cukru. Większość spożytej substancji nie jest wchłaniana, a wchłonięta część jest w dużej mierze usuwana z organizmu. Ponieważ sukraloza jest bardzo intensywnie słodka i używa się jej w niewielkich ilościach, jej udział w wartości energetycznej produktu jest znikomy.
Zastosowanie w produktach spożywczych
Sukraloza jest stosowana przede wszystkim tam, gdzie producent chce uzyskać słodki smak przy ograniczeniu zawartości cukrów. Sama obecność E955 nie oznacza jednak, że cały produkt jest bezkaloryczny albo pozbawiony węglowodanów. Napój, deser, odżywka czy inny artykuł może zawierać tłuszcze, skrobię, cukry pochodzące z innych składników lub inne źródła energii. Dlatego przy wyborze warto sprawdzać tabelę wartości odżywczych, a nie wyłącznie informację o zastosowanym słodziku. Pod względem bezpieczeństwa sukraloza jest regularnie oceniana przez instytucje zajmujące się bezpieczeństwem żywności.
Sukraloza jest często wybierana przez osoby ograniczające spożycie cukru, lecz nie należy traktować jej jako środka odchudzającego. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby nie wykorzystywać słodzików bezcukrowych jako podstawowej metody długoterminowej kontroli masy ciała lub zmniejszania ryzyka chorób niezakaźnych. Zalecenie WHO nie jest jednak oceną toksykologiczną konkretnych słodzików i nie zastępuje limitów bezpieczeństwa ustalanych przez instytucje.
Jak rozpoznać sukralozę na etykiecie?
Na etykiecie produktu sukraloza może występować pod nazwą „sukraloza” lub oznaczeniem E955. W słodzikach stołowych często łączy się ją z substancjami zwiększającymi objętość, ponieważ sama potrzebna jest w bardzo małej ilości. W suplementach, odżywkach i żywności może pojawiać się również razem z innymi substancjami słodzącymi. Warto więc analizować cały wykaz składników danego produktu spożywczego.
Sukraloza jest zatem intensywnym słodzikiem wykorzystywanym jako zamiennik części lub całości cukru w wielu produktach. Jej zaletą technologiczną jest możliwość uzyskania słodkiego smaku przy niewielkiej ilości dodatku. Bezpieczeństwo E955 przy dozwolonych zastosowaniach zostało ponownie potwierdzone przez EFSA w 2026 roku, jednak żywność ze słodzikami nadal warto traktować jako element zróżnicowanej diety, a nie sposób na automatyczne uczynienie jadłospisu zdrowszym.