Surround audio, określane też jako dźwięk przestrzenny, surround sound, wielokanałowy dźwięk otaczający albo system audio dookólny, to sposób odtwarzania dźwięku, w którym brzmienie dociera do słuchacza nie tylko z przodu, lecz także z boków, a czasem również z tyłu. Najprościej mówiąc, surround audio działa inaczej niż klasyczne stereo. W systemie stereo dźwięk płynie zwykle z dwóch kanałów, lewego i prawego. W dźwięku przestrzennym wykorzystuje się więcej kanałów audio, aby uzyskać bardziej realistyczne rozmieszczenie źródeł dźwięku wokół słuchacza. Dlatego tak często pojawiają się oznaczenia 5.1 albo 7.1. Pierwsza liczba mówi o liczbie głównych kanałów, a końcówka .1 oznacza kanał niskich częstotliwości, czyli subwoofer, odpowiedzialny za bas i efekty niskotonowe. W praktyce system 5.1 obejmuje najczęściej głośniki przednie, centralny, tylne lub boczne oraz subwoofer, a 7.1 dodaje jeszcze kolejne kanały surround dla pełniejszego efektu otoczenia.

Surround audio a technologie Dolby Atmos i DTS

Dźwięk przestrzenny jest pojęciem szerszym, natomiast Dolby Atmos to konkretna technologia rozwijająca ideę dźwięku otaczającego o dodatkowe wrażenie wysokości i bardziej precyzyjne pozycjonowanie efektów. Podobnie DTS czy Dolby Digital są konkretnymi formatami lub standardami, a nie synonimem całego zjawiska. Drugie częste pytanie dotyczy tego, czy każdy soundbar oferuje prawdziwy surround. Nie zawsze. Część modeli tworzy rzeczywisty dźwięk wielokanałowy, dzięki dodatkowym głośnikom, a część jedynie symuluje efekt przestrzenny cyfrowo. Taka wirtualizacja może poprawiać odbiór, ale zwykle nie daje dokładnie tego samego rezultatu co pełny zestaw z oddzielnymi głośnikami rozmieszczonymi wokół widza.

Immersja w filmach, sporcie i grach

Największą różnicę słychać podczas oglądania filmów, seriali, transmisji sportowych i grania, bo efekty dźwiękowe mogą być lepiej osadzone w scenie. Rozmowy stają się wyraźniejsze dzięki kanałowi centralnemu, a odgłosy tła budują większą głębię i realizm. W muzyce efekt przestrzenny także bywa wykorzystywany, choć zależy to od sposobu zrealizowania nagrania i możliwości sprzętu. Pojawia się też pytanie, czy do surround audio potrzebny jest specjalny materiał. Najlepsze efekty uzyskuje się wtedy, gdy film, gra lub ścieżka audio zostały zapisane w formacie wielokanałowym. Sprzęt może czasem rozszerzać zwykłe stereo do trybu przestrzennego, ale nie zawsze będzie to równie przekonujące.

Nowoczesne urządzenia z funkcją dźwięku otaczającego

Warto dodać, że surround audio nie oznacza wyłącznie dużego, rozbudowanego kina domowego. Dziś pojęcie to obejmuje również nowoczesne telewizory z funkcjami poprawy przestrzenności, kompaktowe soundbary z bezprzewodowymi tylnymi głośnikami, amplitunery AV oraz wybrane słuchawki, korzystające z przetwarzania przestrzennego. Dla klienta najważniejsze jest to, że termin surround audio sygnalizuje bardziej immersyjny, otaczający sposób prezentacji dźwięku. W praktyce oznacza to brzmienie, które ma nie tylko grać głośno i czysto, ale także budować kierunek, głębię i poczucie obecności w centrum wydarzeń.