WAV to jeden z najstarszych i najprostszych formatów zapisu dźwięku na komputerze. Nazwa pochodzi od angielskiego „Waveform Audio File Format”. Został opracowany na początku lat 90. przez firmy Microsoft i IBM jako standard dla systemu Windows. Do dziś jest powszechnie używany wszędzie tam, gdzie liczy się jakość dźwięku i brak strat podczas zapisu.
Format PCM i brak kompresji stratnej
Najważniejsza cecha plików WAV polega na tym, że najczęściej przechowują dźwięk w postaci nieskompresowanej. Oznacza to, że dane audio są zapisane dokładnie tak, jak zostały zarejestrowane albo przetworzone. W przeciwieństwie do formatów typu MP3 czy AAC, dla WAV nie usuwa się żadnych informacji, żeby zmniejszyć rozmiar pliku. Dzięki temu jakość jest maksymalna. Z drugiej strony trzeba liczyć się z faktem, iż pliki zajmują więcej miejsca.
Pod względem technicznym WAV najczęściej zawiera dane zapisane w formacie PCM, czyli Pulse Code Modulation. To sposób cyfrowego odwzorowania sygnału analogowego poprzez próbkowanie i kwantyzację. Każda próbka opisuje poziom sygnału w danym momencie czasu.
Parametry techniczne: częstotliwość próbkowania
Żeby lepiej zrozumieć, jak działa WAV, warto przyjrzeć się kilku podstawowym parametrom. Częstotliwość próbkowania mówi, ile razy na sekundę mierzony jest sygnał audio. Najczęściej spotyka się wartości 44100 Hz, czyli 44,1 kHz oraz 48000 Hz. Pierwsza z nich to standard płyt CD. Wyższa częstotliwość oznacza dokładniejsze odwzorowanie dźwięku, ale też większy rozmiar pliku.
Głębia bitowa i liczba kanałów audio
Głębia bitowa natomiast określa, ile bitów przypada na jedną próbkę. Typowe wartości to 16 bitów, 24 bity albo 32 bity. Im większa głębia, tym większa precyzja zapisu poziomu sygnału. Przekłada się to na przekłada się to na większą dynamikę, czyli zdolność do oddania różnicy między najcichszymi i najgłośniejszymi fragmentami. Liczba kanałów to kolejny istotny parametr dla plików WAV. Mono oznacza jeden kanał, stereo dwa kanały, a bardziej rozbudowane nagrania mogą mieć ich więcej, na przykład w systemach przestrzennych. Każdy kanał jest zapisywany osobno, co zwiększa ilość danych.
Rozmiar plików WAV i porównanie z formatem FLAC
Jeśli połączysz te parametry, łatwo policzyć, ile miejsca zajmie plik. Przykładowo nagranie stereo o częstotliwości 44,1 kHz i głębi 16 bitów potrzebuje około 10 MB na minutę. To dużo więcej niż w przypadku MP3, ale jakość pozostaje nienaruszona. Warto też wiedzieć, że WAV może zawierać różne typy kompresji, choć w praktyce rzadko się to spotyka. Najczęściej używa się go właśnie jako formatu bezstratnego. Istnieją inne formaty bezstratne, takie jak FLAC, które oferują mniejszy rozmiar przy zachowaniu jakości, ale WAV nadal wygrywa prostotą i kompatybilnością.
Zastosowanie w produkcji muzycznej i archiwizacji
Pliki WAV są szeroko stosowane w produkcji muzycznej, montażu dźwięku, nagraniach studyjnych i archiwizacji. Programy do edycji audio traktują je jako podstawowy format roboczy, ponieważ nie wprowadza on strat przy wielokrotnym zapisie. To ma duże znaczenie przy obróbce, kiedy materiał przechodzi przez wiele etapów. Z drugiej strony WAV nie jest najlepszym wyborem do dystrybucji przez internet czy przechowywania dużych bibliotek muzycznych. Ze względu na rozmiar pliki szybko zajmują dużo miejsca i wolniej się przesyłają. Dlatego do codziennego słuchania częściej używa się formatów skompresowanych.