Witamina C (kwas askorbinowy) – to organiczny związek chemiczny z grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Ze względu na to, że człowiek nie potrafi jej syntetyzować, musi być regularnie dostarczana z dietą lub w formie suplementów. Najbogatszymi źródłami są świeże owoce i warzywa – m.in. cytrusy, papryka, truskawki, kiwi czy brokuły. Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem – neutralizuje wolne rodniki i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym, co ma znaczenie w profilaktyce chorób przewlekłych. Bierze udział w syntezie kolagenu, białka niezbędnego do budowy skóry, naczyń krwionośnych, kości i stawów. Ułatwia wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego, wpływa na produkcję niektórych hormonów oraz wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.

Na co pomaga witamina C?

Witamina C w organizmie pomaga w wielu procesach biologicznych i działa korzystnie na:

• układ odpornościowy – wspiera walkę z infekcjami i może skracać czas ich trwania;
• gojenie ran i odbudowę tkanek – przez udział w produkcji kolagenu;
• przyswajanie żelaza – szczególnie ważne w zapobieganiu niedokrwistości;
• ochronę naczyń krwionośnych, skóry, dziąseł i kości;
• funkcje układu nerwowego i nastrój – witamina C ma wpływ na syntezę neuroprzekaźników;
• zmniejszenie stresu oksydacyjnego i potencjalnie obniżenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

Co daje branie witaminy C codziennie?

Dostarczanie witaminy C (dla dorosłych 75 do 90 g) każdego dnia pomaga zachować prawidłowy poziom tej witaminy we krwi, co jest ważne, ponieważ organizm jej nie magazynuje. Dzięki temu codzienna podaż przyczynia się do stałej ochrony antyoksydacyjnej, utrzymania odporności, lepszego gojenia i wsparcia wielu procesów metabolicznych.

Jakie są objawy niedoboru witaminy c?

Niedobór witaminy C w diecie prowadzi do objawów związanych z zaburzoną syntezą kolagenu i osłabioną odpornością. Najczęściej obserwowane są:

• osłabienie, zmęczenie;
• łatwe powstawanie siniaków;
• krwawienie, obrzęk i bolesność dziąseł;
• wolne gojenie się ran;
• zwiększona podatność na infekcje;
• w ciężkich przypadkach – szkorbut, choroba prowadząca do rozległych krwawień i bólu stawów.

Kiedy nie wolno brać witaminy C?

Kwas askorbinowy w większości przypadków jest bezpieczny, a jego nadmiar jest usuwany z moczem. Istnieją jednak konkretne sytuacje, w których nie wolno brać witaminy C w nadmiernych dawkach:

• Kamica nerkowa: osoby mające tendencję do tworzenia się kamieni nerkowych powinny unikać dużych dawek, gdyż witamina C metabolizuje się do szczawianów.
• Hemochromatoza: ze względu na to, że witamina C zwiększa wchłanianie żelaza, osoby z zaburzeniami jego gospodarki (przeładowaniem żelazem) muszą zachować ostrożność.
• Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD): bardzo wysokie dawki mogą u tych osób wywołać anemię hemolityczną.
• Interakcje lekowe: może wpływać na działanie leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny) oraz niektórych terapii onkologicznych (wymagana konsultacja lekarska).