
Nużeniec ludzki to pasożyt, który naturalnie bytuje na naszej skórze. U większości osób nie powoduje żadnych dolegliwości, jednak w sprzyjających warunkach może prowadzić do rozwoju stanu zapalnego i uciążliwych objawów chorobowych. Zostań z nami, a dowiesz się, jak poradzić sobie z tym problemem.
Nużeniec ludzki (Demodex folliculorum i Demodex brevis) to mikroskopijne stawonogi niewidoczne gołym okiem, głównie zasiedlające mieszki włosowe i gruczoły łojowe skóry twarzy, powiek, nosa, brody oraz owłosionej skóry głowy. Odżywiają się wydzieliną gruczołów łojowych, a ich obecność jest szczególnie nasilona w obrębie tłustej lub łojotokowej skóry.
Zakażenie nużeńcem następuje najczęściej poprzez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną lub korzystanie ze wspólnych przedmiotów codziennego użytku (np. ręczników, pościeli, kosmetyków). Choć jest to pasożyt bytujący powszechnie, jego nadmierna obecność może prowadzić do rozwinięcia objawów chorobowych.
Do uaktywnienia objawów zakażenia dochodzi zwykle w sytuacjach osłabienia odporności oraz zaburzeń w obrębie skóry. Sprzyjające czynniki to m.in.:
Wiesz już, czym jest nużyca. Objawy zakażenia tym pasożytem bywają mylone z trądzikiem różowatym, alergią kontaktową, a nawet atopowym zapaleniem skóry. Symptomy nużycy obejmują:
W przebiegu nużycy często dochodzi do zaostrzenia trądziku różowatego oraz przewlekłego zapalenia powiek.
Zobacz także: Łupież pstry - przyczyny i leczenie
Jedyną skuteczną metodą diagnostyczną umożliwiającą potwierdzenie zakażenia nużeńcem jest badanie mikroskopowe materiału pobranego z mieszków włosowych rzęs lub zeskrobin skóry twarzy. Taką procedurę wykonuje dermatolog lub okulista.
W praktyce klinicznej obserwujemy, że nużeniec ludzki staje się problematyczny głównie u chorych z przewlekłym stanem zapalnym powiek oraz trądzikiem różowatym. Diagnostyka jest prosta, ale leczenie nużeńca wymaga cierpliwości. Kluczowe znaczenie ma konsekwencja w stosowaniu odpowiednich preparatów oraz przestrzeganie zasad higieny okolic oczu i twarzy - mówi dr n. med. Igor Michajłowski - specjalista dermatolog
Leczenie zakażenia wywołanego przez pasożyta Demodex opiera się przede wszystkim na terapii miejscowej, a w bardziej zaawansowanych przypadkach również ogólnej. Kluczowe znaczenie ma tu konsekwencja i regularność stosowania zaleconych preparatów - to właśnie od nich w dużej mierze zależą efekty.
Terapia nużycy wymaga czasu oraz systematyczności. Stosuje się maści przeciwpasożytnicze, leki przeciwgrzybicze, specjalne preparaty zawierające metronidazol, a także olejki eteryczne. Szczególnie popularny jest olejek z drzewa herbacianego, znany ze swoich właściwości przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić również leczenie doustne, na przykład antybiotyki lub środki przeciw pasożytnicze.
Ponadto chorzy, z uwagi na rozpowszechnienie nużeńca ludzkiego, mogą odbywać częściej dłuższe kąpiele w bardzo ciepłej wodzie i korzystać z sauny, bo temperatura powyżej 54 stopni C jest dla nużeńca śmiertelna - jeśli nie jest to przeciwwskazane z innych powodów.
Cały proces leczenia nużycy może trwać kilka tygodni, a nawet dłużej, dlatego cierpliwość i systematyczne stosowanie długotrwałego leczenia są niezbędne do osiągnięcia trwałych efektów.
W leczeniu nużycy ogromne znaczenie ma pielęgnacja oraz higiena osobista. Odpowiednie postępowanie ogranicza namnażanie pasożyta w gruczołach łojowych i mieszkach włosowych.
Jak wspomagać leczenie choroby na co dzień? Ważne jest:
Kosmetyki wspierające leczenie pasożyta powinny działać łagodząco, przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie. Dobrym wyborem są preparaty z ekstraktami herbacianymi, kwasem azelainowym oraz cynkiem. Kosmetyki z linii Odexim od Verdelove zostały stworzone z myślą o cerze trądzikowej, tłustej, skłonnej do niedoskonałości z obecnością nużeńca. Produkty oczyszczają, niwelują ogniska zapalne, dodatkowo zapobiegają powstawaniu zaskórników i co ważne łagodzą podrażnienia oraz rumień.
Nużyca może wrócić, nawet mimo zakończonego leczenia. Warto zatem dbać o odporność, unikać stresu i długotrwale utrzymywać odpowiednią higienę twarzy. Choroba ma tendencję do nawrotów, zwłaszcza u osób z obniżoną odpornością lub nieprzestrzegających zasad czyszczenia powiek i skóry twarzy. Z tego względu profilaktyka zakażenia oraz długotrwałe utrzymanie efektów leczenia nużeńca są kluczowe.
Nużeniec to kłopotliwy pasożyt, który może powodować różnorodne objawy skórne i okulistyczne. W przypadku podejrzenia nużycy warto skonsultować się z dermatologiem, a także w razie potrzeby okulistą. Specjaliści przeprowadzą odpowiednie badania, po czym wdrożą skuteczne leczenie zakażenia. Dzięki właściwej terapii, pielęgnacji, jak również higienie, możliwe jest znaczne ograniczenie objawów oraz zapobieganie nawrotom choroby.
Bibliografia:
1. Kuźna-Grygiel W., Kosik-Bogacka D., Czepita D., Sambor I.: Objawowe i bezobjawowe inwazje Demodex spp. powiek u osób w różnych grupach wiekowych, Wiad Parazytol, 2004, 50.
2. Raszeja-Kotelba B., Jenerowicz D., Izdebska J. N., Bowszyc-Dmochowska M., Tomczak M., Dembińska M.: Someaspects of the skin infestation by Demodex folliculorum, Wiad Parazytol, 2004, 50
3. Czepita D., Kuźna-Grygiel W., Kosik-Bogacka D.: Badania nad występowaniem oraz rola Demodex folliculorum i Demodex brevis w patogenezie przewlekłego zapalenia brzegów powiek, Klin. Oczna, 2005
4. Diaz-Perez J. L.: Demodex mites in rosacea. J Am Acad Dermatol, 1994.