Acesulfam K, nazywany również acesulfamem potasowym lub Ace-K, to intensywna substancja słodząca stosowana jako zamiennik cukru. W Unii Europejskiej jest dopuszczonym dodatkiem do żywności oznaczanym symbolem E950. Jest około 200 razy słodszy od sacharozy, dlatego do uzyskania odpowiednio słodkiego smaku potrzebna jest bardzo niewielka ilość tej substancji. Nie dostarcza istotnej wartości energetycznej i może być stosowany w produktach o obniżonej zawartości cukru lub bez dodatku cukru.

Właściwości chemiczne i zastosowanie w produktach spożywczych

Pod względem chemicznym acesulfam K jest solą potasową związku należącego do grupy oksatiazynonów. Litera „K” w jego nazwie pochodzi od symbolu chemicznego potasu. Nie należy jednak traktować produktów zawierających E950 jako istotnego źródła tego pierwiastka, ponieważ słodzik stosowany jest w bardzo małych ilościach. Organizm nie wykorzystuje acesulfamu K jako źródła energii w taki sposób jak zwykłego cukru. Po spożyciu jest on wchłaniany, a następnie w dużej mierze wydalany w niezmienionej postaci.

Acesulfam K można znaleźć w wielu rodzajach żywności i napojów. Jest stosowany między innymi w napojach bez cukru, gumach do żucia, deserach, wyrobach cukierniczych, produktach mlecznych, odżywkach, suplementach diety oraz słodzikach stołowych. Konkretne zastosowania i maksymalne dopuszczalne ilości zależą od kategorii produktu oraz obowiązujących przepisów. Na etykiecie może pojawić się jako „acesulfam K”, „acesulfam potasowy” albo E950.

Charakterystyczną cechą acesulfamu K jest dobra stabilność podczas ogrzewania. Zachowuje słodki smak w temperaturach wykorzystywanych przy przygotowywaniu wielu produktów spożywczych, dlatego może być stosowany również w żywności poddawanej obróbce cieplnej. Pod tym względem różni się od niektórych innych intensywnych substancji słodzących, których właściwości mogą zmieniać się pod wpływem wysokiej temperatury.

Łączenie z innymi słodzikami oraz bezpieczeństwo spożycia (ADI)

E950 często występuje razem z innymi słodzikami, na przykład aspartamem lub sukralozą. Łączenie kilku substancji pozwala producentom uzyskać bardziej zbliżony do cukru profil słodkości, a jednocześnie ograniczyć ilość każdego składnika. Sam acesulfam K może w większym stężeniu pozostawiać charakterystyczny posmak, dlatego mieszanki słodzików są powszechnie wykorzystywane między innymi w napojach i produktach niskokalorycznych.

W 2025 roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności przeanalizował E950 i ustalił dopuszczalne dzienne spożycie, czyli ADI, na poziomie 15 mg na kilogram masy ciała dziennie. Wcześniejsza europejska wartość wynosiła 9 mg/kg masy ciała. ADI oznacza ilość substancji, którą można spożywać codziennie przez całe życie bez oczekiwanego istotnego zagrożenia dla zdrowia. EFSA ocenił również, że szacowane narażenie konsumentów w Unii Europejskiej pozostaje poniżej tego poziomu. Acesulfam K nie powinien być utożsamiany z cukrem ani z poliolami, takimi jak ksylitol czy erytrytol. Należy do intensywnych słodzików bezcukrowych, dlatego jego właściwości, sposób metabolizowania i ilość stosowana w żywności są inne.