
Tłuszcz to jeden z trzech podstawowych makroskładników odżywczych. Towarzyszy białkom oraz węglowodanom. W znaczeniu chemicznym jest szeroką grupą związków określanych jako lipidy. Wśród nich, największe znaczenie mają triglicerydy. W ich skład wchodzą trzy kwasy tłuszczowe oraz glicerol. Ich rodzaj decyduje o właściwościach tłuszczu: konsystencji, stabilności i znaczeniu metabolicznym.
Tłuszcz jako skoncentrowane źródło energii i budulec błon
Tłuszcz pełni kilka kluczowych funkcji. Po pierwsze, jest skoncentrowanym źródłem energii, ponieważ dostarcza dwukrotnie więcej niż węglowodany czy białka. Gdy w organizmie dochodzi do nadwyżki, magazynuje on energię w postaci tkanki tłuszczowej. Podczas wysiłku o umiarkowanej intensywności, kwasy tłuszczowe mogą być uwalniane i wykorzystywane jako paliwo. Kolejną istotną funkcją tłuszczu jest struktura. Lipidy to podstawowy składnik błon komórkowych. Nadają im elastyczność oraz umożliwiają kontrolę transportu substancji do wnętrza komórki.
Tłuszcze a wchłanianie witamin i kwasy Omega
Skład kwasów tłuszczowych w diecie wpływa na ich właściwości. Tłuszcze są niezbędne do wchłaniania witamin rozpuszczalnych, czyli: witamina A, D, E oraz witamina K. Lipidy pomagają w ich przyswajalności przez organizm. W niektórych przypadkach, kwasy tłuszczowe mogą stanowić sygnał podczas regulacji procesów zapalnych, odpornościowych i naczyniowych. Kwasy tłuszczowe dzielimy na: nasycone, jednonienasycone oraz wielonienasycone. Różnią się liczbą podwójnych wiązań w tak zwanym łańcuchu węglowym. Szczególnie ważne są wielonienasycone kwasy tłuszczowe z grupy Omega-3 i Omega-6. Organizm nie potrafi ich syntetyzować i muszą być dostarczane w diecie.
Bilans energetyczny a zapotrzebowanie na tłuszcze
Warto podkreślić, że przyrost masy ciała wynika z nadwyżki energetycznej, bez względu na jego źródło. Nie tylko tłuszcz ma tu znaczenie. Oczywiście łatwo przekroczyć jego zapotrzebowanie, ponieważ jest kaloryczny. Jednakże może mieć to miejsce zarówno przy udziale białek, jak i węglowodanów. Nadmiar tłuszczu w połączeniu z wysoką dostarczalnością energii może prowadzić do zaburzeń metabolicznych. Zbyt niskie spożycie tłuszczu utrudnia natomiast wchłanianie witamin i może zaburzać gospodarkę hormonalną - wiele z nich pochodzi właśnie od lipidów lub wymaga ich obecności. Tłuszcz to niezbędny makroskładnik, który posiada funkcję energetyczną, regulacyjną i strukturalną. Jest źródłem energii, budulcem błon komórkowych oraz nośnikiem przyswajalności witamin. Warto zadbać o równowagę w jego dostarczalności do organizmu.