Stosunek państwa do zakonów katolickich w... Edyta Włodarczyk-Czech

Stosunek państwa do zakonów katolickich w województwie wrocławskim w latach 1945-1956 to pierwsze tak kompleksowe studium relacji między państwem a zakonami w województwie wrocławskim. Wypełnia ona istotną lukę badawczą, oferując syntetyczne ujęcie losów wszystkich zgromadzeń - męskich i żeńskich - na Ziemiach Odzyskanych. Edyta Włodarczyk-Czech analizuje okres wielkich migracji i budowy nowego ładu, który stał się areną bezprecedensowej konfrontacji władzy komunistycznej ze strukturami zakonnymi, odgrywającymi wówczas główną rolę w integracji społecznej.

Książka szczegółowo odsłania mechanizmy polityki wyznaniowej, której celem była całkowita likwidacja życia zakonnego. Opisano tu kulisy systemowej walki: od inwigilacji i restrykcji administracyjnych po drenaż ekonomiczny służący przejęciu kościelnych majątków. W pracy dowodzi się, że represje wymierzone w zakony były w tamtym okresie często ostrzejsze niż działania wobec struktur diecezjalnych, a władza dążyła do ich pełnej eliminacji z przestrzeni publicznej.

Monografia opiera się na bogatym, często nieznanym materiale źródłowym, między innymi z zasobów IPN i Archiwów Państwowych. Łącząc perspektywę historyczną, socjologiczną i prawną, rzuca nowe światło na sytuację Kościoła w powojennej Polsce. To lektura obowiązkowa dla historyków, prawników oraz wszystkich zainteresowanych dziejami Dolnego Śląska i mechanizmami działania państwa totalitarnego wobec niezależnych instytucji