Zachowania informacyjne człowieka w kontekście zjawiska epistemicznej bańki informacyjnej. Propozycja nowej koncepcji Monika Krakowska

Celem prowadzonych w książce teoretycznych rozważań oraz analiz było zaproponowanie nowego konceptu epistemicznej bańki informacyjnej. Eksplikacja dotyczyła różnorodnych procesów konstytuujących zachowania informacyjne, dookreślenia obszaru ich badań i ujednolicenia stosowanej terminologii, podkreślenia interdyscyplinarnej natury tej subdyscypliny nauki o informacji. Scharakteryzowano wielowymiarową przestrzeń i środowisko informacyjne oraz podjęto próbę ujednolicenia i skategoryzowania konceptualnych geografii informacyjnych. Ponadto odzwierciedlono i opisano różnorodne koncepcje odnoszące się do mniej lub bardziej zamkniętych przestrzeni informacyjnych, takich jak „bańka informacyjna”, bańka filtrująca”, „bańka epistemiczna”, czy też „komory echa”. Pozwoliło to na skonstruowanie nowej płaszczyzny, stworzonej na potrzeby teoretycznych i empirycznych dociekań w obszarze zachowań informacyjnych. Zjawisko epistemicznej bańki informacyjnej zostało przedstawione w ujęciu wymagającym wszechstronnej charakterystyki atrybutów i specyfiki kognitywnych, afektywnych, behawioralnych, a także biologicznych i filozoficznych perspektyw ludzkiej sprawczości oraz głębszego spojrzenia na ich dynamikę. Kluczowe było również uwzględnienie uwarunkowań podejmowanych przez użytkownika aktywności, zachowań, praktyk i doświadczania informacji w infosferze. Dyskusja najważniejszych założeń i wymiarów proponowanego ujęcia oraz sposób rozumienia epistemicznej bańki informacyjnej oferują pewnego rodzaju meta-teoretyczne spoiwo, łączące różnorodne interdyscyplinarne podejścia, a także stanowią wielowymiarowy element empirycznie rozwijanych badań dotyczących interakcji człowieka z informacją.

Książka Moniki Krakowskiej jest ciekawym, pod wieloma względami nowatorskim opracowaniem problematyki, która chociaż na świecie ma bogate piśmiennictwo, to w literaturze polskiej reupominekowana jest nadal skromnie. Badania zachowań informacyjnych najczęściej mają charakter fragmentaryczny, stosunkowo niewiele jest natomiast koncepcji holistycznych, które umożliwiają ujęcie interakcji człowieka z informacją w szerokiej perspektywie różnych jej form i różnych czynników na nią oddziałujących. Taką koncepcję Monika Krakowska zaproponowała w swojej książce, co czyni tę książkę szczególnie cenną.

Z recenzji prof. dr hab. Barbary Sosińskiej-Kalaty

Dr Monika Krakowska jest adiunktem w Instytucie Studiów Informacyjnych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jej zainteresowania badawcze obejmują problematykę zachowań informacyjnych, a także specyficznych przestrzeni informacyjnych, w której których te aktywności są podejmowane. Badania obejmują również problematykę afektywno-kognitywnych oraz społecznych zachowań informacyjnych człowieka w odniesieniu do różnorodnych środowisk informacyjnych. Publikuje teksty w polskich i zagranicznych pracach zbiorowych oraz w czasopismach naukowych, takich jak Information Research, Journal of Education for Library and Information Science, Education for Information, The Electronic Library, czy Zagadnienia Informacji Naukowej. Jest współredaktorem współredaktorką pracy zbiorowej Biblioteki cyfrowe (2012) oraz autorką książki Nowe formy komunikacji społecznej w europejskiej przestrzeni edukacyjnej (2008), za którą otrzymała Nagrodę Naukową SBP im. Adama Łysakowskiego w kategorii najlepsze prace o charakterze praktyczno-wdrożeniowym.