Ponad 60 lat czekania na te nagrania Johna Coltrane’a. The Tiberi Tapes w końcu ujrzą światło dzienne
Przez ponad 60 lat krążyły o nich opowieści, ale niewielu miało okazję ich posłuchać. The Tiberi Tapes Johna Coltrane’a to zbiór prywatnych nagrań, które przez dekady pozostawały poza zasięgiem publiczności. Ba, przez długi czas wielu podważało ich istnienie i przekonywało, że to tylko miejska legenda. Niebawem jednak nagrania te ujrzą światło dzienne. Impulse! Wyda je zarówno na płytach winylowych, jak i CD.
Jak powstały The Tiberi Tapes Johna Coltrane’a?
Autorem nagrań był saksofonista Frank Tiberi. Na początku lat sześćdziesiątych interesował się muzyką Coltrane’a do tego stopnia, że zaczął regularnie pojawiać się na jego koncertach w Filadelfii i Nowym Jorku. Choć znał wszystkie dostępne płyty swojego idola, uważał, że dopiero występy na żywo pokazują pełnię jego możliwości. W klubach słyszał więcej swobody, energii i pomysłów niż w nagraniach studyjnych. Chciał zrozumieć, jak saksofonista buduje improwizacje i rozwija materiał podczas koncertu. Właśnie dlatego The Tiberi Tapes Johna Coltrane’a w ogóle powstały.
Latem 1960 roku kupił przenośny magnetofon szpulowy Concertone TR-100 i zaczął rejestrować występy. Nie działał jak dokumentalista ani producent. Nagrywał przede wszystkim dla siebie. Siedział wśród publiczności, ukrywając sprzęt w torbie trzymanej na kolanach. Mikrofon prowadził pod ubraniem i starał się uchwycić jak najwięcej muzyki. Zadanie nie było łatwe, ponieważ Coltrane często grał bardzo długie sety, a niewielkie szpule szybko się kończyły. Tiberi nauczył się więc wymieniać taśmy niemal po omacku, starając się nie przegapić ważnych fragmentów koncertu.
Po powrocie do domu odsłuchiwał materiał wielokrotnie. Analizował frazy, rozpisywał improwizacje i wykorzystywał zdobyte w ten sposób doświadczenia we własnej grze. Z czasem zgromadził imponujące archiwum. Kolekcja urosła do ponad osiemdziesięciu szpul i zawierała przeszło dwadzieścia sześć godzin muzyki nagranej podczas wielu koncertów w Filadelfii i Nowym Jorku.
Walor historyczny ponad audiofilskie doznania
Przez lata The Tiberi Tapes Johna Coltrane’a pozostawały w prywatnych rękach. Informacje o ich istnieniu rozchodziły się głównie w środowisku muzyków, studentów jazzu i oddanych fanów Coltrane’a. Nieliczni słyszeli fragmenty nagrań, większość znała je wyłącznie z opowieści. Z biegiem czasu wokół archiwum narosła aura legendy i tajemnicy.
Teraz ten materiał wreszcie trafi do słuchaczy na gramofony i odtwarzacze CD. Trzeba jednak pamiętać, w jakich warunkach powstał. Nagrania wykonano prostym sprzętem w zatłoczonych klubach. Jakość dźwięku bywa nierówna, niektóre instrumenty słychać lepiej od innych. Nie jest to jednak wydawnictwo, którego wartość mierzy się audiofilskimi standardami. Najważniejsze jest to, co wydarza się w samej muzyce. The Tiberi Tapes Johna Coltrane’a to raczej propozycja dla największych fanów saksofonisty, którzy w tych nagraniach cenią także ich historyczny walor.
Kiedy premiera The Tiberi Tapes?
Co dokładnie znajdziemy The Tiberi Tapes, które pojawią się w wersji winylowej (4LP) i na CD? W jedenastu nagraniach można usłyszeć Coltrane’a podczas nieustannego poszukiwania. Wśród utworów znalazły się między innymi dwie wersje „Giant Steps”, a także „Impressions”, „Satellite”, „Good Bait”, „Resolution” i „It’s Easy to Remember”. Każde z tych wykonań pokazuje artystę pracującego na żywo, rozwijającego pomysły przed publicznością i zmieniającego znany materiał w coś nowego.
Premiera The Tiberi Tapes Johna Coltrane’a została zaplanowana na 6 listopada 2026 roku i będzie częścią obchodów setnej rocznicy urodzin Johna Coltrane’a. To znacznie więcej niż archiwalna ciekawostka. Te nagrania pozwalają zajrzeć do procesu twórczego muzyka w chwili, gdy muzyka jeszcze się staje. Sprzęt, który ją utrwalił, miał swoje ograniczenia. Sama sztuka pozostaje jednak zdumiewająco żywa i aktualna.