Barometr to przyrząd służący do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, czyli nacisku wywieranego przez powietrze znajdujące się nad określoną powierzchnią. Jest wykorzystywany w meteorologii, lotnictwie, nawigacji, turystyce oraz w domowych stacjach pogodowych. Wynik pomiaru podawany jest najczęściej w hektopaskalach, oznaczanych jako hPa. Dawniej stosowano również milibary, czyli mbar, przy czym 1 hPa odpowiada 1 mbar. W praktyce wskazania barometru pomagają obserwować zmiany ciśnienia i oceniać tendencje pogodowe, choć sam pojedynczy odczyt nie pozwala jeszcze jednoznacznie przewidzieć pogody.

Jak działa barometr i jak wiąże się z ciśnieniem oraz wysokością?

Najczęstsze pytanie dotyczące tego hasła brzmi: jak działa barometr? Zasada zależy od rodzaju urządzenia. Klasyczny barometr rtęciowy wykorzystuje słup rtęci, którego wysokość zmienia się pod wpływem ciśnienia atmosferycznego. W barometrze aneroidowym nie stosuje się cieczy. Znajduje się w nim szczelna, częściowo opróżniona z powietrza puszka metalowa, która nieznacznie odkształca się wraz ze zmianami ciśnienia. Mechanizm przekłada te ruchy na wskazanie wartości na skali. Współczesne barometry elektroniczne korzystają z czujników ciśnienia i wyświetlają pomiar cyfrowo.

Z barometrem bezpośrednio wiąże się pojęcie ciśnienia atmosferycznego. Jest ono wynikiem działania siły ciężkości na masę powietrza otaczającego Ziemię i zmienia się wraz z wysokością nad poziomem morza oraz warunkami pogodowymi. Standardowe ciśnienie na poziomie morza wynosi około 1013,25 hPa. Wraz ze wzrostem wysokości ciśnienie spada, dlatego barometr może być wykorzystywany również jako element wysokościomierza, np. w zegarkach sportowych, urządzeniach turystycznych czy sprzęcie lotniczym.

Przewidywanie pogody, inne czujniki oraz barometr w urządzeniach mobilnych

Często pojawia się pytanie, czy barometr pozwala przewidzieć pogodę. Może pomagać w jej ocenie, ale nie działa jak samodzielna prognoza meteorologiczna. Spadek ciśnienia często wiąże się ze zbliżaniem niżu i możliwością pogorszenia warunków pogodowych, natomiast wzrost może wskazywać na rozwój wyżu i bardziej stabilną pogodę. Znaczenie ma jednak nie tylko sama wartość, lecz również tempo i kierunek jej zmian. Na pogodę wpływają także temperatura, wilgotność, wiatr i układ mas powietrza.

Barometr bywa mylony z higrometrem i termometrem. Są to jednak różne przyrządy. Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne, higrometr wilgotność powietrza, a termometr temperaturę. W nowoczesnych stacjach pogodowych wszystkie te czujniki mogą być umieszczone w jednym urządzeniu, dlatego ich funkcje bywają prezentowane łącznie. Z kolei barograf jest przyrządem, który nie tylko mierzy ciśnienie, ale również rejestruje jego zmiany w czasie.

W specyfikacjach smartwatchy, zegarków sportowych, smartfonów i stacji pogodowych zapis „barometr” oznacza obecność czujnika ciśnienia atmosferycznego. W urządzeniach mobilnych może on wspomagać określanie wysokości, analizę aktywności terenowej i ocenę zmian pogody. Nie oznacza to jednak, że każdy barometr zapewnia identyczną dokładność. Na wynik mogą wpływać kalibracja, wysokość nad poziomem morza oraz jakość zastosowanego czujnika. Barometr należy więc rozumieć jako przyrząd lub sensor służący do pomiaru ciśnienia atmosferycznego i śledzenia jego zmian.