Wyparte dziedzictwo. Maranizm i inne strategie. Żydowskie i polskie spory o wypartą tradycję Adam Regiewicz

Zawarty w niniejszej książce zbiór tekstów jest próbą opisania różnych strategii, jakie przyjmują autorzy pochodzenia żydowskiego w sytuacji zagrożenia życia lub wykluczenia kulturowego oraz religijnego. Chodzi bowiem o dziedzictwo, którego nie chce się pamiętać, które trudno praktykować, choć stanowi ono fundament tożsamości. W tej wielogłosowej opowieści wybrzmiewają różne ujęcia tego problemu: od marańskiego po tożsamościowy kierunek lektury. Zwracając uwagę na obecność tradycji żydowskiej (starotestamentowej, midraszowej, kabalistycznej, talmudycznej) w twórczości polskich autorów pochodzenia żydowskiego, tom skupia się przede wszystkim na literaturze powstającej w XX wieku. Czas ten został jednak potraktowany jako punkt odniesienia. Mamy tu bowiem także teksty o autorach dziewiętnastowiecznych czy wcześniejszych oraz urodzonych jeszcze w II Rzeczypospolitej, ale dorastających w czasie wojny i już po wojnie, w Polsce oraz poza nią. Bohaterami tej opowieści są: Julian Tuwim, Adolf Rudnicki, Julian Stryjkowski, Stanisław Vincenz, Jankiel Adler, Charles Williams, Viola Wein, Icchak Kacenelson, Renata Jabłońska, Irit Amiel, Bogdan Wojdowski, Roman Brandstaetter, ale także Jakub Frank czy Władysław Pasikowski, których obecność wyraźnie rozszerza granice dyskursu. [] Bogactwo tropów, wszelkiego rodzaju judaiców, loci theologici w literaturze, opowieści tożsamościowych oraz marańskich jest doprawdy niezwykłe. []

Niniejsza publikacja jest wędrówką po śladach wytyczonych przez autorów tworzących w wielogłosowym, różnorodnym, wielokulturowym, ale dziś utraconym już świecie.

(Ze wstępu)