Debata o wpływie mediów społecznościowych na najmłodszych trwa od już od dawna, jednak niewiele państw zdecydowało się na stanowcze działania. Francuski parlament przyjął ustawę, która całkowicie zakaże osobom poniżej 15. roku życia korzystania z serwisów społecznościowych. Rząd liczy, że nowe przepisy ograniczą negatywny wpływ internetowych algorytmów na dzieci i nastolatków, choć eksperci już teraz wskazują, że ich egzekwowanie może okazać się znacznie trudniejsze, niż zakładają autorzy ustawy.
Francja ogranicza dostęp najmłodszych do mediów społecznościowych
Nowe przepisy zostały przyjęte zdecydowaną większością głosów i mają wejść w życie jeszcze przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego. Francja stanie się tym samym pierwszym państwem Unii Europejskiej, które wprowadzi tak szeroki zakaz korzystania z platform społecznościowych przez osoby poniżej 15. roku życia. Prezydent Emmanuel Macron od miesięcy przekonywał, że konieczne są zdecydowane działania mające chronić młodzież przed uzależnieniem od internetu, cyberprzemocą oraz szkodliwymi treściami. Jakkolwiek by nie patrzeć, trudno akurat tutaj się nie zgodzić. Pytanie tylko jak wyjdzie to w praktyce.
Ustawa nie ogranicza się bowiem wyłącznie do blokowania nowych kont. Platformy będą musiały wdrożyć skuteczne systemy potwierdzania wieku użytkowników. Jednocześnie przewidziano wyjątki dla serwisów edukacyjnych, internetowych encyklopedii czy projektów open source, dzięki czemu dostęp do materiałów wykorzystywanych podczas nauki pozostanie możliwy. Zmiany obejmują również zakaz używania smartfonów w francuskich szkołach średnich.
Weryfikacja wieku będzie największym wyzwaniem
No właśnie, ale na razie mówimy o teorii, jak będzie to wyglądało na co dzień? Choć sam zakaz został przyjęty z dużym poparciem polityków, jego praktyczne wdrożenie rodzi już wiele pytań. Aby skutecznie uniemożliwić zakładanie kont przez osoby niepełnoletnie, platformy społecznościowe będą musiały zweryfikować przecież jakoś wiek użytkowników. Rozważane są rozwiązania wykorzystujące cyfrową tożsamość, dokumenty tożsamości lub specjalne systemy potwierdzania wieku zgodne z przepisami Unii Europejskiej.
I właśnie to wzbudza w społeczeństwie najwięcej kontrowersji. Organizacje zajmujące się ochroną prywatności zwracają uwagę, że obowiązkowa weryfikacja może oznaczać konieczność przekazywania dodatkowych danych również przez dorosłych użytkowników korzystających z komputera stacjonarnego, laptopa lub tabletu. Pojawiają się również pytania o bezpieczeństwo przechowywania tak uzyskanych informacji oraz zgodność nowych rozwiązań z europejskimi przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych.
Bo po prawdzie Francja nie jest pierwszym krajem, który próbuje ograniczyć dostęp mediów społecznościowych nieletnim. Podobne regulacje wcześniej przyjęła Australia, jednak pierwsze doświadczenia pokazują, że wielu młodych użytkowników nadal znajduje sposoby na obchodzenie ograniczeń. Korzystanie przykładowo z usług VPN, przez podawanie fałszywego wieku czy zakładanie kont z pomocą dorosłych. Sprawia to, że egzekwowanie nowych przepisów okazuje się znacznie bardziej skomplikowane niż samo ich uchwalenie.
Czy podobne przepisy zostaną wprowadzone w innych krajach?
Część ekspertów nie pozostawia złudzeń i uważa, że same zakazy po prostu nie wystarczą. Ich zdaniem równie ważne pozostają sama edukacja cyfrowa, rozwijanie narzędzi kontroli rodzicielskiej oraz większa odpowiedzialność samych platform za działanie algorytmów rekomendujących treści. Zwolennicy nowych przepisów odpowiadają jednak, że nawet jeśli nie uda się całkowicie wyeliminować problemu, ograniczenie dostępu najmłodszych może znacząco zmniejszyć skalę zagrożeń związanych z korzystaniem z mediów społecznościowych. A to już według nich naprawdę dużo.
Mimo wszystko francuskie rozwiązanie może stać się swoistym impulsem do podobnych zmian w pozostałych państwach Europy. Coraz więcej rządów analizuje wpływ serwisów społecznościowych na zdrowie psychiczne dzieci oraz sposób działania algorytmów odpowiedzialnych za wyświetlanie treści. Jeśli nowe przepisy okażą się skuteczne, niewykluczone, że kolejne kraje zdecydują się na wprowadzenie zbliżonych regulacji. Jednocześnie przed francuskimi władzami pozostaje jeszcze wiele wyzwań. Konieczne będzie dopracowanie systemów weryfikacji wieku, określenie zakresu platform objętych ustawą oraz pogodzenie nowych przepisów z obowiązującym prawem Unii Europejskiej.