Polacy nie ufają AI. Nowe badanie pokazuje, jak postrzegamy przyszłość sztucznej inteligencji
Sztuczna inteligencja coraz mocniej wchodzi w naszą codzienność, ale wraz z jej rosnącą obecnością rosną również nasze obawy. Najnowsze badanie Pew Research Center pokazuje, że Polacy należą do społeczeństw szczególnie ostrożnie patrzących na rozwój AI. Co więcej, coraz większe obawy widać również wśród młodego pokolenia, które jeszcze niedawno było jedną z grup najczęściej korzystających z nowoczesnych technologii.
Polacy nie widzą w AI szansy na więcej etatów
Nowe wyniki badań na temat AI mogą Was naprawdę zaskoczyć, posłuchajcie. Dane zebrane przez Pew Research Center pokazują wyraźną różnicę między oczekiwaniami wobec sztucznej inteligencji a tym, jak postrzegają ją Polacy. Bo aż 59% ankietowanych w naszym kraju uważa, że rozwój AI w ciągu najbliższych 20 lat doprowadzi do zmniejszenia liczby miejsc pracy. Dla porównania, wśród 37 badanych państw wyniosła wartość środkowa wyniosła 46%. Natomiast wśród krajów, w których obawy są jeszcze większe niż u nas, znalazły się m.in. Australia i Korea Południowa – po 76%. Oraz co zaskakujące Stany Zjednoczone z wynikiem aż 71%.
Jeszcze ciekawiej wygląda druga strona tego zestawienia. Tylko 2% Polaków uważa, że sztuczna inteligencja przełoży się na wzrost liczby miejsc pracy. Globalna mediana wynosi w tym przypadku 13%. W Polsce 25% badanych nie spodziewa się większej zmiany bilansu zatrudnienia, a 14% osób nie potrafiło określić, jaki wpływ będzie miała AI w przyszłości na nasze życie. Jak więc widać większość społeczeństwa nie zakłada całkowitej rewolucji na rynku pracy, wyraźnie jednak, że wiara w scenariusz, w którym nowe technologie stworzą więcej stanowisk, jest nad Wisłą niewielka.
Jak się jednak okazuje, nie chodzi jedynie o miejsca pracy. Aż 38% Polaków uważa, że rozwój AI może zwiększyć różnice majątkowe między bogatymi a biednymi. To więcej niż globalna średnia wynosząca 28%. Jednocześnie zaledwie 2% respondentów z Polski spodziewa się, że technologia pomoże zmniejszyć nierówności ekonomiczne. A 37% nie przewiduje większej zmiany w tym zakresie. Podobne zależności Pew Research Center obserwuje przede wszystkim w bogatszych państwach, gdzie mieszkańcy częściej obawiają się, że korzyści z rozwoju AI przypadną przede wszystkim części społeczeństwa.
Młodzi również zaczynają patrzeć na AI inaczej
Jednocześnie zmieniło się również ogólne nastawienie do sztucznej inteligencji. W Polsce odsetek osób, które deklarują, że rozwój AI budzi w nich przede wszystkim niepokój, wzrósł w ciągu roku aż o 8 punktów procentowych. To jeden z największych wzrostów odnotowanych w badaniu. Jednocześnie coraz mniej osób deklaruje przewagę entuzjazmu nad obawami. Pew wręcz zauważa, że w wielu krajach większa wiedza o AI wiąże się z bardziej złożonym podejściem do technologii – niekoniecznie z bezkrytycznym entuzjazmem. Jakby się nad tym zastanowić to jest to bardzo logiczne.
Ale teraz uważajcie. Szczególnie interesująca jest zmiana nastawienia osób w wieku od 18 do 34 lat. A jest to przecież grupa, która na co dzień ma znacznie większy kontakt z narzędziami wykorzystującymi sztuczną inteligencję. W Polsce odsetek młodych deklarujących, że wobec AI odczuwają przede wszystkim niepokój, wzrósł w ciągu roku o 13 punktów procentowych – z 24% do 37%. Pew Research Center odnotowało podobny kierunek zmian także w kilku innych państwach.
No i tu dochodzimy do sedna. Okazuje się, że większa znajomość technologii nie musi oznaczać większego entuzjazmu. W Polsce 60% osób w wieku 18–34 lat deklaruje, że słyszało lub czytało dużo o AI, podczas gdy wśród osób mających co najmniej 50 lat jest to 25%. Młodsi są więc znacznie bardziej zaznajomieni z tematem i możliwościami współczesnych systemów, ale jednocześnie coraz częściej dostrzegają ich potencjalny wpływ na własną przyszłość zawodową. Globalne dane Pew również pokazują, że młodzi w części państw znacznie częściej niż wcześniej obawiają się konsekwencji AI dla rynku pracy.
Czy SI faktycznie odmieni rynek pracy?
Należy jednak pamiętać, że wyniki badań nie oznaczają, że sztuczna inteligencja rzeczywiście doprowadzi do masowej likwidacji miejsc pracy. Bardziej mówimy tutaj o pokazaniu społecznych oczekiwań względem nadchodzących zmian. Pew Research Center podkreśla, że w 34 z 37 badanych państwach więcej osób spodziewa się spadku liczby miejsc pracy niż ich wzrostu. W wielu krajach znaczna część respondentów nadal nie jest jednak pewna, jaki ostatecznie będzie wyglądał bilans. Tu możemy ponownie zahaczyć o mniejszą świadomość w temacie sztucznej inteligencji części społeczeństwa.
Ale po co w ogóle takie badania? Wbrew pozorom są one bardzo ważne, ponieważ AI już dziś trafia do programów komputerowych, usług internetowych, systemów obsługi klienta czy narzędzi wykorzystywanych przez firmy. Automatyzacja nie musi przy tym oznaczać prostego zastąpienia człowieka przez algorytm. Część zadań może zniknąć, inne zostaną ograniczone lub połączone z nowymi obowiązkami. Podobne doświadczenia widać również w Polsce. Według badania CBOS przeprowadzonego w maju 2026 r. ponad 2% respondentów zadeklarowało, że straciło pracę albo ma mniej zleceń w związku z wdrożeniem AI. Po odniesieniu tego wyniku do całej dorosłej populacji daje to ponad 669 tys. osób.
Jednocześnie nie oznacza to, że większość Polaków już bezpośrednio odczuwa skutki automatyzacji. W tym samym badaniu CBOS aż 91% dorosłych deklarowało, że nie obawia się utraty pracy lub zleceń z powodu AI. Obawy i faktyczne doświadczenia to zatem dwie różne kwestie. Najnowsze dane Pew pokazują jednak, że sposób myślenia o sztucznej inteligencji szybko się zmienia. Dla wielu osób nie jest już ona wyłącznie ciekawostką związaną z chatbotami na smartfonach, komputerach stacjonarnych, laptopach czy inteligentnych urządzeniach, lecz technologią, która może realnie wpłynąć na ich zarobki, zawód i pozycję na rynku pracy.