Nowe zasady w PEGI. Gry z losowymi nagrodami przestaną być dostępne dla najmłodszych graczy
Lootboxy nie są niczym nowym, jednak od lat są jednym z najbardziej kontrowersyjnych rozwiązań w świecie gier wideo. Kolorowe skrzynki z losową zawartością stały się symbolem nowego modelu biznesowego w branży, ale jednocześnie wywołały debatę o granicy między zabawą a hazardem. W związku z tym klasyfikacja wiekowa gier PEGI przygotowuje się na zmianę, która wpłynie na sposób oznaczania wielu popularnych tytułów.
System PEGI – europejski kompas dla graczy i rodziców
System klasyfikacji PEGI funkcjonuje w Europie od 2003 roku i pomaga konsumentom zrozumieć, w jakiej kategorii wiekowej znajduje się dana gra wideo. Zamiast skomplikowanych opisów PEGI od lat stosuje proste oznaczenia, które informują m.in. o obecności przemocy, wulgaryzmów, czy treści które mogą wywoływać strach. Dzięki tak prostym zabiegom rodzice mogą w szybki sposób sami ocenić, czy dana gra nadaje się dla ich dziecka.
Jednocześnie, do tej pory system PEGI skupiał się głównie na treści gry. Ważna była tutaj fabuła, przedstawiane sceny przerywnikowe, w których mogła występować przemoc lub wątki erotyczne i od wielu lat sprawdzało się to naprawdę dobrze. No, może i nie każdemu pasowało oznaczenie w danym tytule – zwłaszcza gdy okazywało się, że nie może sam kupić gry – ale w ogólnym rozrachunku system po prostu działał.
Ale rynek gier się zmienia. Coraz większe znacznie mają w nim mikrotransakcje i systemy różnych nagród, które nie zawsze nadają się dla najmłodszych. Właśnie dlatego w PEGI nadchodzą spore zmiany, związane z mechanikami finansowania i funkcjami interaktywnymi.
Skrzynki, które podzieliły branżę
Ale czym są w ogóle lootboxy? Mówiąc najprościej, są to wirtualne skrzynki, które zawierają losową zawartość. Można je zdobyć przeważnie za walutę dostępna w grze, lub w gorszych przypadkach za prawdziwe pieniądze. Gracze po zakupie lootboxa otrzymują losowe przedmioty, którymi są najczęściej elementy kosmetyczne dla postaci, ale też usprawnianie, które znacząco wpływają na samą rozgrywkę. No i… nie da się ukryć, że jakby nie bronić tego systemu, tak faktycznie często przypomina on loterię lub hazard.
Może i temat nie byłby tak głośny, gdyby nie fakt, że skrzynki z nagrodami przestały być domeną jedynie darmowych tytułów, a już dawno zagościły w wysokobudżetowych produkcjach, które są sprzedawane za pełną cenę. Właśnie z tego powodu wybuchła tak naprawdę burzliwa dyskusja o etyczną stronę monetyzacji takiego modelu. Specjaliści podkreślają, że losowe nagrody mogą w zręczny sposób wykorzystywać mechanizmy podobne do hazardu i uzależniać. Przy czym oczywiście najbardziej jak zwykle są podatne dzieci.
Problem jest już na tyle szeroki, że zajęły się nim instytucje publiczne. Przykładowo w Polsce Rzecznik Praw Dziecka otwarcie zwracał uwagę na rosnącą popularność lootboxów wśród nieletnich. Apelował też o przeprowadzenie analizy przepisów dotyczących hazardu, właśnie w kontekście mechanizmów używanych w grach wideo.
Gry z lootboxami dla starszych graczy?
No dobrze, ale co zakładają nowe zmiany i kiedy zostaną wprowadzone? Nowe przepisy PEGI zakładają, że gry które zawierają losowe skrzynki i podobne mechaniki, będą już niedługo musiały być oznaczone, co najmniej kategorią PEGI 16. Mówiąc wprost, wiele tytułów, które były jeszcze niedawno uważane za niegroźne otrzymają nowe kategorie. Należy pamiętać, że zmiany dosięgną każdego gracza. Mówimy tutaj zarówno o grach na konsole typu PlayStation 5, czy Nintendo Switch 2, jak również na komputery gamingowe, które stoją przy waszych biurkach.
Nowe kryteria PEGI zaczną obowiązywać już od połowy 2026 roku i będą zastosowane przy każdej grze, która będzie miała swoją premierę po tym okresie. Oczywiście na pudełkach zobaczymy zupełnie nowe oznaczenia dotyczące płatnych przedmiotów, ograniczonych czasowo ofert czy też mechanik zachęcających do codziennego logowania w grze. Dzięki nim rodzice będę mieli pełniejszy obraz tego, jak działa dana produkcja.
Choć zmiana wydaje się na pierwszy rzut oka niewielka, tak w praktyce może dotknąć wiele znanych serii. Doskonałym przykładem są chociażby liczne gry sportowe, które korzystają z losowych pakietów kart i nagród. Te do tej pory otrzymywały bardzo niskie kategorie wiekowe i były dostępne praktycznie dla każdego gracza bez ograniczeń. Jak bardzo zmiany przełożą się na zawartość i sprzedaż gier, najpewniej pierwsze analizy poznamy jeszcze w tym roku.
Nowe wytyczne PEGI nie oznaczają zatem pełnego zakazu lootboxów, ale są sygnałem, że po latach ciszy mechanizmy te zostały w końcu potraktowane poważnie i z większą ostrożnością. Co prawda, wyższa kategoria wiekoa może ograniczyć sprzedaż niektórych tytułów wśród młodszych graczy, ale by ich chronić gra jest chyba warta świeczki.