W boliwijskim regionie Yungas naukowcy natrafili na zwierzę, które przez lata pozostawało niezauważone przez świat nauki. Choć lokalni mieszkańcy od dawna znali tego niewielkiego kota i nazywali go tilcayo, dopiero badania genetyczne potwierdziły, że nie jest to odmiana znanego już gatunku kota, lecz zupełnie odrębny przedstawiciel rodziny kotowatych. Odkrycie jest wyjątkowe, ponieważ po raz pierwszy od ponad stu lat formalnie opisano nowy, żyjący gatunek kota.
Tilcayo zamieszkuje lasy mgliste porastające górskie zbocza Boliwii. To środowisko wyróżnia się dużą wilgotnością i częstą obecnością chmur utrzymujących się tuż nad koronami drzew. Sam kot jest niewielki. Dorasta do około 46 centymetrów długości i waży zaledwie około 1,4 kilograma. Oznacza to, że często jest mniejszy od przeciętnego kota domowego.
Badacze nadali nowemu gatunkowi nazwę naukową Leopardus tilcayo, zachowując określenie używane przez miejscową ludność. Zwierzę ma jasnobrązową sierść pokrytą nieregularnymi rozetami. Mimo charakterystycznego umaszczenia przez długi czas nie wzbudzało większego zainteresowania naukowców. Powód był prosty. Koty należące do grupy nazywanej kotami tygrysimi są do siebie bardzo podobne i często trudno je odróżnić wyłącznie na podstawie wyglądu.
Mokre karmy dla kotów w naszej ofercie:
Co już wiadomo o tilcayo?
O życiu nowego gatunku nadal wiadomo niewiele. Analiza odchodów wskazuje, że naturalną karmą dla tego kota są gryzonie. Z kolei materiały z fotopułapek sugerują, że może prowadzić głównie nocny tryb życia. Dotychczas naukowcy mieli okazję bezpośrednio zbadać jedynie dwa żywe osobniki, dlatego wiele pytań dotyczących jego zachowania i zwyczajów pozostaje bez odpowiedzi.
Jednym z przebadanych zwierząt jest dziesięcioletni samiec przebywający obecnie w boliwijskim ośrodku ochrony dzikich zwierząt Senda Verde. Wcześniej był trzymany przez lokalną rodzinę. To właśnie obserwacje takich osobników zwróciły uwagę badaczy. Ich cechy nie pasowały do opisów znanych kotów tygrysich, które w dużej mierze opierały się na zwierzętach występujących w Brazylii. Z czasem pojawiło się więc pytanie, czy boliwijskie populacje rzeczywiście należą do tego samego gatunku.
Jakie znaczenie ma to odkrycie?
Aby to sprawdzić, zespół przeanalizował materiał genetyczny pochodzący od 38 kotów z różnych części Ameryki Południowej, w tym także z okazów muzealnych. Wyniki okazały się zaskakujące. Badanie wykazało, że koty tygrysie nie tworzą jednego ani nawet dwóch gatunków, jak wcześniej sądzono. W rzeczywistości jest ich pięć. Analiza DNA pokazała również, że linia ewolucyjna tilcayo oddzieliła się od pozostałych kotów tygrysich około 1,4 miliona lat temu. Według naukowców tak długi okres izolacji stanowi mocny argument za uznaniem go za samodzielny gatunek.
Badacze zwracają uwagę, że odkrycie ma znaczenie nie tylko naukowe. Region Yungas należy do najbardziej zagrożonych ekosystemów Ameryki Południowej. Lasy są tam coraz silniej niszczone przez wycinkę, rozwój rolnictwa, pożary oraz działalność górniczą. Dokładne określenie liczebności nowego gatunku może pomóc w jego ochronie. Naukowcy podkreślają też, że historia tilcayo przypomina, jak wiele nieznanych jeszcze zwierząt może nadal żyć w miejscach, które wydają się dobrze poznane. Co więcej, część z nich może wyginąć, zanim zostaną oficjalnie odkryte i opisane.
