Sztuczna inteligencja na czterech łapach. Robot przewodnik dla osób niewidomych staje się rzeczywistością
Kto by pomyślał, że robot pies będzie mógł prowadzić niewidome osoby? Brzmi to przecież niczym futurystyczna wizja. Jednak okazuje się, że jest to realny kierunek badań, który może już niedługo wpłynąć na komfort i niezależność milionów ludzi na całym świecie. Naukowcy pracują nad rozwiązaniem łączącym robotykę, zaawansowane systemy nawigacji oraz modele językowe, takie jak GPT-4. Efekt? Czworonożne maszyny, które z powodzeniem mogą zastąpić psa przewodnika.
Jak działa robot pies przewodnik?
Roboty psy nie są już nowym pomysłem, a biorąc pod uwagę, że w niektórych miejscach na świecie maszyny patrolują miasto, a nawet powstał projekt robota-konia, nic nie powinno nas już zaskoczyć. A jednak. Każdego dnia pojawiają się nowe informacje w robotyce, które na nowo definiują świat, w którym żyjemy oraz naszą przyszłość.
Omawiane tym razem roboty przypominają psa i zostały zaprojektowane przede wszystkim z myślą o osobach niewidomych oraz słabowidzących. Ich zastosowanie sprawdzić ma się głównie w przestrzeniach publicznych, w których klasyczna nawigacja bywa bardzo trudna, nawet dla osób w pełni sprawnych. Mówimy tu zatem o supermarketach, galeriach handlowych, lotniskach, a nawet muzeach.
Nowe robo-psy wykorzystują zestaw kamer i czujników oraz technologię mapowania i lokalizacji przestrzeni. Dzięki temu dosłownie widzą otoczenie, mogą analizować potencjalne przeszkody i w czasie rzeczywistym wyznaczać bezpieczną trasę dla swojego właściciela. Co jednak istotne, mechaniczne czworonogi potrafią na bieżąco reagować na wszystkie zmienne, takie jak zamknięte przejścia czy pojawiające się tłumy ludzi.
AI, która nie tylko prowadzi, ale też tłumaczy świat
Kluczową rolę odgrywa tu sztuczna inteligencja oparta na dużych, zaawansowanych modelach językowych. To właśnie dzięki niej robo-pies potrafi lepiej zrozumieć polecenia i wymagania użytkownika, a następnie odpowiadać na pytania i opisywać daną przestrzeń. To już nie proste komunikaty mówiące o kierunku, wszystko ma przypominać naturalny dialog. Dzięki modelowi GPT-4 maszyna nie tylko prowadzi, ale przede wszystkim opowiada człowiekowi o tym, co znajduje się wokół niego.
Dzięki temu przykładowo wyprawa do muzeum nabiera zupełnie nowego wydźwięku. Robot może w naturalny sposób opisywać eksponaty, przedstawiać ich historię, a nawet odpowiadać na ewentualne, dodatkowe pytania. Osoba niewidoma zyskuje zatem nie tylko pomoc w poruszaniu się, ale także pełne informacje i doświadczenia, które do tej pory były niemożliwe do osiągnięcia lub bardzo ograniczone. Według informacji takie rozwiązania mogą znaleźć swoje zastosowania poza instytucjami kultury. Roboty psy mogą w przyszłości wspierać poruszanie się chociażby po urzędach, szpitalach lub dużych przestrzeniach biurowych.
Czy robot zastąpi tradycyjnego psa przewodnika?
Czy robot pies jest w stanie zastąpić psa przewodnika? To pytanie pojawia się chyba u każdego z nas niemal natychmiast. Ale jak się okazuje odpowiedź nie jest jednoznaczna. Pamiętajmy o tym, że żywy pies nie jest tylko wsparciem, ale również emocjonalnym towarzyszem i przyjacielem, z którym buduje się przez lat silną więź. Robot, nawet najbardziej zaawansowany, nie jest w stanie zastąpić takiej relacji… no, przynajmniej jeszcze nie teraz.
Jednocześnie technologia ma kilka przewag i zalet. Robot nie wymaga karmienia, odpoczynku oraz wielomiesięcznego szkolenia, które w przypadku psów przewodników jest czasochłonne i kosztowne. Maszyna od razu może przystąpić do swojej pracy.
No dobrze, ale czy robot też nie jest drogi? Platformy wykorzystywane w omawianych badaniach kosztują około 8 000 funtów, a więc po przeliczeniu około 40 000 zł. Kwota może wydawać się wysoka, ale w perspektywie dalszego rozwoju i wprowadzenia technologii do masowej produkcji koszty prawdopodobnie będą znacząco spadać. Może to sprawić, że roboty przewodnicy staną się dostępniejsze dla szerszego grona odbiorców.
Przyszłość jest tu i teraz
Rozwój takich projektów uzmysławia, że sztuczna inteligencja coraz śmielej wychodzi poza ekrany laptopów czy smartfonów. Przestaje być jedynie narzędziem do generowania tekstu czy analizowania danych, a zaczyna realnie wspierać codzienne funkcjonowanie ludzi.
Robot-pies dla osób niewidomych jest jednym z najlepszych przykładów tego, jak technologia może służyć poprawie jakości życia. Choć do szerokiego wdrożenia droga jest jeszcze długa i kręta, kierunek projektu wydaje się niezwykle obiecujący. Możliwe, że za kilka lat widok osoby prowadzonej przez inteligentnego robota na czterech nogach stanie się równie naturalny, jak dziś obecność klasycznych psów przewodników.