Poradniki Eksperta

Kadrowanie zdjęć – poznaj zasady kadrowania


Kadr to wycinek rzeczywistości zapisany na obrazku, który fotograf rejestruje swoim aparatem. Powszechność i szybkość smartfonowej fotografii nie sprzyja kadrowaniu zdjęcia, zwłaszcza gdy nie bardzo wiemy jakie zasady przy tym obowiązują. Bo przecież obowiązują. Fotografowanie na ślepo może dać udane zdjęcie, ale nie musi. A wystarczy najpierw chwilę pomyśleć, potem zrobić zdjęcie.



kadrowanie zdjęć


Kadrowanie zdjęć nie musi być trudne, zwłaszcza gdy już poznamy choćby podstawy kompozycji obrazu. I chociaż można ustalić, że zasad kadrowania jest na przykład 10 czy nawet 15, to ostatecznie zdjęcie robi człowiek. Więc może panować nad tym, co i jak fotografuje.


Kadrowanie zdjęć – reguła trójpodziału


Nie numerując kolejnych zasad kadrowania, wyróżnić powinniśmy właśnie tę – regułę trójpodziału. Najłatwiej skorzystać ze ściągawki, większość aparatów fotograficznych, a także smartfonów ma w menu opcję wyświetlania siatki trójpodziału. Bo właśnie na tym polega ta zasada – dzielimy kadr czterema liniami na dziewięć prostokątów. Punkty przecięcia się linii trójpodziału to mocne punkty, czyli miejsca, gdzie nasz wzrok wędruje w pierwszej kolejności. A najważniejszym z tych punktów jest punkt przecięcia się linii w lewej, górnej części. Mocne punkty obrazu sprawiają, że zdjęcie staje się bardziej wyraziste i nabiera charakteru, a centrum kadru uważa się za najmniej interesujące.


Najczęściej początkujący fotografowie umieszczają motyw w centrum kadru, ponieważ automatyka aparatu właśnie w tym miejscu „ustawia” ostrość. W efekcie obraz jest ostry, ale mało interesujący. Mając przed oczyma kadr podzielony liniami na prostokąty, już na początku starajmy się omijać ten środkowy. Wszystko, co jest głównym tematem zdjęcia, powinno zostać umieszczone w okolicach linii trójpodziału i w mocnych punktach. W czasie komponowania kadru, fotografując ludzi, zwierzęta lub obiekty w ruchu, warto umieścić je w takim mocnym punkcie, aby pozostawić wolną przestrzeń na wykonanie domyślnej czynności.


W mocnych punktach należy umieszczać wszystko to, co tworzy główny motyw kompozycji – oko, samochody, zakończenie podłużnych obiektów, molo nad morzem, komin, wierzchołek góry, latarnie. Czasem trzeba motyw tak umieścić w kadrze, by na przykład pień drzewa był na pionowej linii podziału a jego korona w mocnym punkcie.


Mocne punkty kadru to miejsca przecinania się linii podziału. Kadrowanie według nich to podstawa, jednak także linie są pomocne w atrakcyjnym ujęciu motywu. Najważniejszą rolę mogą odegrać podczas fotografowania pejzaży czy architektury. Przy rozległym pejzażu, gdy interesujący jest daleki plan – góry czy interesujące zachmurzone niebo, warto umieścić horyzont na dolnej linii podziału lub nawet poniżej, blisko krawędzi kadru. Inaczej może być, gdy fotografujemy spienione fale morskie – wtedy warto horyzont podwyższyć, by pokazać to, co bardziej interesujące.


Podobną sytuację będziemy mieli z liniami pionowymi. Linie te są przydatne, kiedy fotografujemy architekturę, pejzaż, ludzi. Linie te prowadzą wzrok oglądającego z góry do dołu, dlatego warto umieścić na nich osoby, drzewa i budynki oraz wszystkie inne przedmioty pionowe.



Kadrowanie zdjęć – reguła złotego podziału


Wcześniej była mowa o regule trójpodziału – teraz o innej, obowiązującej w sztuce od tysiącleci, regule złotego podziału. Złoty podział, zwany też boską proporcją (łac. divina proportio), to podział odcinka na dwie części w taki sposób, aby stosunek długości dłuższej z nich do krótszej był taki sam, jak całego odcinka do części dłuższej. Znając tę zasadę, dzielimy kadr za pomocą 4 linii, dzięki czemu otrzymujemy tak zwaną siatkę złotego podziału. Mocne punkty umiejscowione są bliżej siebie w centrum kadru, inne są proporcje jego podziału.


Na kanwie złotego podziału powstała też zasada złotej spirali Fibonacciego. Powstaje, gdy złoty prostokąt podzielimy na kwadrat i mniejszy złoty prostokąt, a następnie w powstałych tak kwadratach będziemy rysować łączące się ze sobą ćwiartki okręgów. Wyznacza ona nie tylko mocne punkty obrazu, ale i linie przebiegu istotnych elementów w kadrze – krzywej schodów, łuku w architekturze czy linii głowy, ręki i ramienia modela na portrecie. Bazując na tych liniach, możemy tak kadrować motywy by, to co naprawdę interesujące znalazło się na pierwszym planie.


Ludzie lubią porządek i symetrię, warto więc czasem się rozejrzeć za geometrycznie ułożonymi elementami w otoczeniu i wykorzystać te ludzkie słabości. Podczas kadrowania zdjęcia, można tak ustawić aparat, by symetria dostrzeżona przez fotografa była w jakiś sposób podkreślona. Zastosowanie tego sposobu kadrowania może przynieść ciekawe efekty na przykład zdjęcie długiego korytarza, który ciągnie się daleko i ginie w głębi kadru. Barierki mostu, który kończy się za rzeką we mgle. Bez symetrii zdjęcie byłoby też pewnie udane, ale takie całkowicie zwyczajne, pamiątkowe. W tym przypadku kadr musi być tak skomponowany, aby wszystkie elementy były ułożone idealnie równo i aby były rzeczywiście symetryczne. Z drugiej strony, czasem taką symetrię w kadrze warto czasem złamać. Może to być jeden mały element, który zakłóci idealne, uporządkowane zdjęcie.


Kadrowanie zdjęć – złote reguły to nie wszystko


Fotografowanie polega na rejestracji tego, co widzi nasze oko. I to od nas zależy, jak ten sam kadr odbierze ktoś, kto te zdjęcia ogląda. Bardzo często, wśród początkujących fotografów pojawiają się właściwie takie same zdjęcia. Owszem, dla fotografa są w porządku, bo to pamiątka, bo rodzina na obrazku, bo zarejestrował ważne dla siebie chwile. Jednak postronny widz, gdy zobaczy kilkadziesiąt takich fotek z wakacji, z pewnością drugi raz nie da się namówić na pokaz. A wystarczyło trochę przyłożyć się do kompozycji kadru i fotografie stałyby się interesujące dla wszystkich widzów. Co w takim razie zrobić?


Po pierwsze nie bać się chodzić. Szczególnie gdy ma się do dyspozycji obiektyw stałoogniskowy, niewiele da się zrobić z ogniskową. Trzeba więc zrobić dwa, trzy kroki do tyłu, może w prawo lub lewo. Wtedy kadrowanie tego, co widać gołym okiem, wypadnie całkiem interesująco. Jeśli fotografujemy obiektywem zmiennoogniskowym, to nie tylko po to, by ciekawe motywy przybliżyć, lub poszerzyć perspektywę, ale też, by móc odpowiednio kadrować przyszłą fotografię. Kadr, który z perspektywy ludzkich oczu jest banalny i nudny, może się okazać świetny, gdy znajdziemy punkt widzenia, z którego fotografowany obiekt wygląda właśnie tak, jak byśmy chcieli.


Jeżeli nie możemy się ruszyć, a chcemy tak wykadrować koleżankę, by nic, co wokół niej nie przeszkadzało, trzeba użyć sztuczki z przysłoną. Jednym ze środków wyrazu jest właśnie odpowiednie ustawienie przysłony – płytka głębia ostrości sprawi, że fotografowana koleżanka będzie wyraźna, a tło pięknie rozmazane. Warto pamiętać, by przy fotografowaniu osób unikać ucinania kadru w miejscach, w których znajdują się stawy – w łokciach, nadgarstkach, palcach u rąk kolanach, kostkach, palcach nóg.


Kadrowanie zdjęć obiektów będących w ruchu, to nie jest łatwa sprawa. Jeśli pracujemy z dzieckiem, zwierzęciem albo osobą, która szybko może się poruszyć, skoczyć to kadr nie może być zbyt ciasny. Z kolei dziecko powinniśmy kadrować z pozycji dziecka – trzeba kucnąć albo uklęknąć. To jest o wiele bardziej naturalna i jednocześnie interesująca perspektywa.


Kiedy fotografuje się konkretną osobę, powinno zostawić się przestrzeń po tej stronie, w którą patrzy osoba, a jeśli zdjęcie odzwierciedla ruch – zostawić miejsce po tej stronie, w którą się on odbywa.


Zdjęcie jest ciekawsze, gdy oprócz głównego obiektu, pojawiają się na nim też inne elementy, urozmaicające kompozycję. Szukać trzeba elementów na dalszych lub bliższych planach, które wzbogacą kadr i uatrakcyjnią zdjęcie, ale go nie zaśmiecą nadmiarem szczegółów. Warto czasem wstrzymać się chwilkę ze zrobieniem zdjęcia i poczekać czy w miejscu, które chcemy sfotografować, nie pojawi się nagle jakaś ciekawa sytuacja.


Fotograf powinien bardzo pilnie rozglądać się wokół siebie, aby zobaczyć to, czego inni nie widzą. Naturalne linie proste i krzywe, pionowe i poziome, łuki czy obłości. Każda z nich może być pomocna przy kadrowaniu zdjęcia. O ileż bardziej interesujące jest zdjęcie, na którym widać poziomą czy ukośną smugę dymu z komina niż takie, na którym jej nie będzie.


Trzeba zawsze pamiętać, że najlepsze zdjęcia to te najprostsze. Kadr powinien być czysty, niezaśmiecony zbędnymi szczegółami. Zwykle koncentrujemy się na głównym motywie, tymczasem trzeba też zobaczyć, jakie jest tło za modelem. Kadrujemy wtedy tak, by elementy w tle nie rozpraszały tego, co jest najważniejsze.


Kadrowanie zdjęć – porządkujemy kadr po fakcie


Bardzo często zdarza się, że nawet najlepsze zdjęcie można jeszcze poprawić. Jeśli nie udało się to w trakcie sesji fotograficznej, można zdać się na programy do edycji zdjęć. Jedną z najczęściej wykonywanych operacji po ściągnięciu zdjęć do komputera jest jego przycięcie, wykadrowanie. Polega ono na wyselekcjonowaniu interesującego nas fragmentu i zapisaniu jako nowego pliku, bo lepiej zostawić oryginalny plik w archiwum. Do kadrowania używa się narzędzia o nazwie „kadrowanie” (ang. crop). Narzędziem tym zaznaczamy wybrany obszar, klikając lewym klawiszem myszy i rozciągając zaznaczenie, by wyciąć interesujący nas fragment.


Programy do edycji zdjęć pomagają kadrować fotografie. Wystarczy wyświetlić na naszym zdjęciu jedną z siatek złotego podziału, by zobaczyć jaki błąd popełniliśmy podczas kadrowania zdjęć w trakcie sesji. No i czy da się to naprawić. Dzięki programowi można zmienić też orientację kadru, wyprostować zdjęcie, czyli obrócić o niewielki kąt, skorygować perspektywę.


Pamiętać jednak trzeba, że jeśli nie skomponujemy odpowiednio zdjęcia już w momencie fotografowania – choćby w przybliżeniu, mając w głowie reguły kadrowania – to może się okazać, że później nasz kadr nie wpisze się w siatkę trójpodziału, złotego podziału lub złotą spiralę. Trzeba po prostu bardzo dużo, świadomie fotografować, aby te zasady weszły w krew.


Powrót

Zapisz się na niskie ceny!

Zostaw nam swój e-mail, aby otrzymywać informacje o nowościach oraz gazetkę promocyjną

Sprzedaż dla firm i instytucji

Ubezpieczenia "Gwarancja PLUS"

Zakupy na raty przez internet

Karty podarunkowe Media Expert